وجوه قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٦٤

و وجه سيم جعل بمعنى نام نهادن بود

يعنى و لا مرآء فى الحجّ . و در سورة هود ( 32 ) گفت : « قالُوا يا نُوحُ قَدْ جادَلْتَنا فَأَكْثَرْتَ جِدالَنا » يعنى فأكثرت مرآءنا . و در سورة المؤمن ( 4 ) گفت : « ما يُجادِلُ فِي آياتِ اللَّهِ إِلَّا الَّذِينَ كَفَرُوا » يعنى ما يمارى .

جعل - بدان‌كه جعل در قرآن بر چهار وجه باشد :

جعل - بدان‌كه جعل در قرآن بر چهار وجه باشد :

وجه نخستين جعل بمعنى آفريدن بود

وجه نخستين جعل بمعنى آفريدن بود

چنان كه خداى در سورة البقره ( 30 ) گفت : « وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً » يعنى خالقا . و در اوّل سورة الأنعام ( 1 ) گفت : « الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ جَعَلَ الظُّلُماتِ وَ النُّورَ » يعنى و خلق الظّلمات و النّور .

و وجه دوم جعل بمعنى كردن بود

و وجه دوم جعل بمعنى كردن بود

چنان كه در سورة الأنعام ( 136 ) گفت : « وَ جَعَلُوا لِلَّهِ مِمَّا ذَرَأَ مِنَ الْحَرْثِ وَ الْأَنْعامِ نَصِيباً » يعنى و فعلوا . و در سورة يونس ( 59 ) گفت : « قُلْ أَ رَأَيْتُمْ ما أَنْزَلَ اللَّهُ لَكُمْ مِنْ رِزْقٍ فَجَعَلْتُمْ مِنْهُ حَراماً وَ حَلالًا » يعنى ففعلتم منه حراما و حلالا .

و ازين معنى در قرآن بسيارست .

و وجه سيم جعل بمعنى نام نهادن بود

و وجه سيم جعل بمعنى نام نهادن بود

چنان كه در سورة الزّخرف ( 3 ) گفت : « إِنَّا جَعَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ » يعنى سمّيناه .

و هم درين سورة ( 19 ) گفت : « وَ جَعَلُوا الْمَلائِكَةَ الَّذِينَ هُمْ عِبادُ الرَّحْمنِ إِناثاً » يعنى و سمّوا الملائكة .