مفرح القلوب ( شرح قانونچه ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٧
التشنج
گوشت زود مىبرآيد .
و بدانند كه شق موافق حجم مجمع الرطوبة بايد كرد ، چه ، اگر صغير الحجم بود ، يك شق در عرض كنند كه كافى است و اگر كثير الحجم بود و كثير باشد ، دو شق متقاطعه يا سه شق متقاطعه توان كرد تا آلايش بتمامه برآيد .
فائده
فائده
تا كار به اضمده كشايد شق را به عمل نيارند و ليمو را اگر ببرند و بر آتش گرم كنند و قدرى نمك افشانده و از جانب مقطوع تكميد همىكنند بر آن محل ، روزى دو سه بار در چند روز ، تحليل مىكند آن را .
فرزند اين درويش را كه احمد الله نام دارد همين نتو در سر بود ، ليمو يك هفته تكميد كردم بالكل زائل شد بعون اللّه سبحانه .
اما از آن كه اصابت حموضت بر سر اطفال مستحسن نيست ، اگر به اضمدهء ديگر مطلب برآيد اين كار نفرمايند .
قسم دوم آن كه آب داخل قحف بالاى غشاى صلب كه مماس قحف است جمع آيد
قسم دوم آن كه آب داخل قحف بالاى غشاى صلب كه مماس قحف است جمع آيد
و علامتش آن است كه تغميض عين متعسّر ، بل غير ممكن بود و چشمها دايم تر بود و مفتوح و اشك همىرود و اندرون سر دريابد مريض ذى تميّز ثقل را .
و محققان در تدبير آن لا حيلة في مثله گفته‌اند و اغلب كه اين حكم مخصوص به اطفال باشد ، چه ، دِماغ اينها كثير الرطوبة است و سهل القبول مر اين علت را و استعمال منقيات قويهء دماغ در اينها غير ممكن و تدبير مرضعه غير كافى .
و مراد از لا حيلة في مثله آن است كه دوا نكنند و بر طبع بگذارند كه عند استكمال مزاج و تقليل رطوبت كه لازمهء قرب سن بلوغ است خود به خود زائل مىشود در اكثر .
فائده اجتماع رطوبت خارج قحف باشد يا داخل آن
فائده اجتماع رطوبت خارج قحف باشد يا داخل آن
، بزرگان را نيز واقع مىشود ، اما بر سبيل ندرت ، لهذا در امراض كبار ، اكثر اطبا اين را ذكر نكرده‌اند .
الورم الخارج من القحف
الورم الخارج من القحف
بايد دانست كه گاه باشد كه در غشاى مجلل قحف ، يا در جلد سر ، ورم حار يا بارد پديد آيد .
و فرق در اين و در اجتماع رطوبت گذشت .
و آنچه از لوازم حار و بارد است بر نوعيّت ورم نيز استدلال توان كرد و احساس المى ضاغطة القحف خاصهء جميع اقسام اين ورم است ، علاجش حسب سبب ، به اضمدهء مناسبه توان كرد و تدبيرش در هر حال خفيف‌تر از سرسام است در ديگر امور .
و در ورم حار اگر مريض قابل حجامت بود ، اخراج دم به وضع محاجم نيك است و در بزرگان به از فصد .
التشنج
التشنج
يعنى كشيده شدن عضو و وى حسب سبب ، چند گونه است :
يكى آن كه از يبس افتد علامتش آن است كه عقب حمّيات و استفراغات پديد آيد و خاصهء او آن است كه اندك اندك حادث شود .
علاجش آن كه روغن بادام يا بنفشه و جز آن نيم‌گرم فقط ، يا مع شمع گداخته بر سر و فقار ظَهر همواره بمالند من حيث التفريق و تمام بدن ، خصوصا مفاصل ابدان چرب دارند .
و در محلى كه هواى وى به گرمى و ترى مائل بود بدارند .
و مرضعه را چيزهاى گرم و تر خورانند و طفل را نيز ، اگر خورنده باشد .
و آنجا كه هنوز تپ يا استفراغ يا قى باشد تدارك وى به هر چه مناسب وقت باشد واجب شناسند .
و بدانند كه تشنّج اگر از تپ افتد و تپ باقى باشد مهلك بود در اكثر .
دوم آن كه از قبض طبع و بىخوابى و گريه مفرط افتد .
علاجش حل طبيعت است به شياف نرم