مفرح القلوب ( شرح قانونچه ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٧١
فائده در تدبير كليه اطفال
بايد داد .
فائده در محافظت و پرورش اطفال و تدبير تسهيل انبات دندان و هر چه بدان تعلق دارد
فائده در محافظت و پرورش اطفال و تدبير تسهيل انبات دندان و هر چه بدان تعلق دارد
هر گاه طفل قادر بر نشستن و جنبيدن شود ، بايد كه بر فرش صاف وى را نشانند تا از خشونت ارض ايذا نيابد و احتياط كنند تا از بلندى نلغزد و هر چه تيز و نوكدار باشد از وى دور دارند و تا كه خود بالطبع ميل به قعود و مشى نكند به تكلّف بدان نه‌گمارند به اعانت و صنعت ، كه مضر است .
و دوام در تهذيب اخلاق كوشند و به لطف و رفق و رضاجوئى باشند تا پيوسته فرحت‌مند باشد ، كه بدترين چيزها غم و غصه است ، خصوص اطفال را .
و نزد او بايد كه فحش نگويند و غير از كلمات نيك تلقين ننمايند ، زيرا كه هر چه در اين وقت عادت شود زوال او متعسّر است .
و هر گاه انبات ثنايا ، يعنى دندان پيش آغاز كند ، از مضغ اشياى صلب بازدارند ، كما ذكر و دِماغ ارنب و پيهء ماكيان بر عمور بمالند جهت تسهيل انبات و زيت در آب گرم زده بر سر و گردن چرب نمايند و قدرى در گوش چكانند و اگر روغن زيت نباشد روغن شيرين ديگر عوض او كنند .
و هر گاه دندان نمودار شوند و طفل اقتدار يابد بر عض ، بايد كه قطعه از اصل السوس تازه كه بسيار خشك نشده باشد به دست او دهند و در اين دو نفع است ، يكى آن كه انگشتان را نخايد . دوم آن كه اصلاح حال دهن نمايد و از قروح و اوجاع لثه محفوظ دارد .
و ايضا بايد كه گاه گاه نمك و عسل بر دهان او بمالند كه موجب امن است از قلاع .
و آنجا كه اصل السوس تر به هم نرسد ، خشك آن را به آب تر كرده بدهند .
و هر گاه طفل به سخن درآيد بيخ زبان او را به انگشت مىماليده باشند كه معين بر فصاحت است .
و هر گاه اقتدار بر دويدن يابد بر زمين نرم اجازت دهند كه بدود بر سبيل اعتدال .
و به لعبها كه باعث ايذا نبود رخصت فرمايند كه لعب مر اطفال را رياضت بدن و نفس است .
و هر گاه قابل تعليم شود و آن در اكثر اوقات بعد چهارم سال است ، خصوص بعد ششم سال به مؤدّب سپارند و در آن نيز رفق و تدريج مرعى دارند ، تا موجب ملال نگردد .
و چون جلوس ميمنت مأنوس حضرت امامين همامين حضرت ابو محمد الحسن و ابو عبد الله الحسين ، مولانا و مولى الخافقين به اجازت نبى الثقلين صلى الله عليه و آله و صحبه و سلم ، بعد مضىّ چهار سال و چهار ماه و چهار روز در مكتب شده و از آن بعد ، مسلمين و مؤمنين به همين نهج افتتاح به تعليم قرار داده‌اند ، مراعات آن كثير البركت است .
فائده در تدبير كليه اطفال
فائده در تدبير كليه اطفال
بدانند كه مزاج ايشان در غايت نزاكت مىباشد ، پس در معالجهء اينان احتياط تمام واجب شناسند و از هر چه قوى الاثر بود و بر طبع اينها تكليف و عنف بيارد احتراز فرمايند مهما امكن .
و كافور قطعا ندهند و به دستور ، هر چه مفرط الحرارة يا شديد البرودة باشد .
و از حموضات منع نمايند ، خاصه هنگام تشرّب لبن ، اما بعد فطام ، سكنجبين قليل الحموضت مجوز است .
و چون مزاج اطفال رطب مائل به حرارت است و حفظ صحت به مشاكل هر چه دهند بايد كه رطب بود و ميل