مفرح القلوب ( شرح قانونچه ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٦
فائده در بيان آن كه قاروره را به چه وجه نگهدارند و چگونه در آن نظر كنند و پس از خروج در چه مدت از اعتبار ساقط مىشود
و اگر در ظرفى ديگر بول كنند پس آن را در شيشه اندازند بايد كه آن ظرف پاكيزه باشد تا از شائبهء اختلاف مصون بود .
و چون بول را در شيشه كنند بايد كه از هوا و باد گرم و سرد و از آفتاب محفوظ دارند .
و در بردن چنان برند كه بسيار نجنبد تا متغيّر نشود .
فائده در بيان آن كه بول كدام وقت معتبر است
فائده در بيان آن كه بول كدام وقت معتبر است
بدان كه بول وقتى گيرند كه آدمى از خواب معتدل برخيزد . و هنوز طعام و آب نخورده باشد . و قبل از آن نيز مباشر چيزى كه مغيّر بول بود و گفته آمد نشده باشد .
و كسانى كه شب بيدار باشند و به شب طعام نخورند و در روز بخوابند و ترك غذا نمايند وقت شام در حق آنها حكم صبح دارد ، يعنى بول آنان در شام بايد گرفت و بايد نمود .
و اين كه گفته شد در حق معتادين است ، نه آنكه غير معتاد به سبب روزه ترك طعام و آب كند كه بول صائمين اعتبار را نشايد مگر وقتىكه صوم معتاد شود .
فائده در ذكر اشيائى كه مغيّر بول‌اند چه اكلا و چه بدون آن
فائده در ذكر اشيائى كه مغيّر بول‌اند چه اكلا و چه بدون آن
بدان كه از تناول بقول و تره‌ها بول سبز شود و از زعفران و خيار شنبر زرد يا سرخ و از مرى سياه و از شراب به لون همان شراب متكيّف شود و به قوامش نيز گرايد و از اختضاب حنا در اكثر به حمرت مىزند ، خصوص در نازك بدنان .
ليكن مستور نماند كه بول مذكور قليل الاشراق مىباشد و لازم نيست كه غليظ بود به خلاف صبغ بول كه از خون بود كه وى در اغلب غليظ مىباشد و از صوم و سهر و تعب و جوع و غضب و تدافع حاجت بول در اكثر زرد بشود يا سرخ .
و بسيار باشد كه بعد سهر بول سپيد شود يا نسبت بدان كه بود كم رنگ گردد بنا بر آنكه حرارت از بيدارى مفرط به تحليل مىرود و تحليل حرارت علت عدم صبغ يا نقصان وى مىگردد اما خاصه اين است كه كدر مىباشد بهر آن كه غذا به واسطهء سهر هضم نيك نمىيابد و بنا بر عدم نضج اجزاى غليظ در بول ممزوج مىآيد و كدر مىسازد ، پس بايد كه طبيب از اين معنى خبردار باشد تا ابياض بول مذكور را بر خفت مرض حمل ننمايد و از مغالطه محفوظ ماند .
و از جماع بول گرم شود و چرب نمايد و در وى ثفلى سپيد بر شكل رشته پديد آيد ، خواه وقاع با انزال بود يا بىانزال .
و از قى و اسهال و امثال آن نيز متغيّر مىشود به تغيّرات مختلف كما لا يخفى .
و از تقدم تناول غذا و آب كه قريب العهد بود بول قليل الصبغ مىباشد ، يعنى چون غذا بخورند و هنوز فصلى معتدٌبه نگذشته كه بول كنند صبغ در آن نمىنمايد بهر آن كه انصباغ در ماء وقتى مىشود كه غذا مستحيل به خلط شود . و مراد از اين بولى است كه از اين غذا حاصل آيد ، چه اگر بول از غذاء نخستين كه خورده بود و مدتى بر آن گذشته در مثانه حاصل شده باشد و بعده مثلا غذا خورد پس از ساعتى بول كند بول مذكور از اين مبحث خارج باشد .
و بسا اتفاق افتد كه مرض حار بود و از تناول طعام بياض در بول ظاهر گردد و طبيب در مغالطه شود كه مرض خفت يافته ، پس بايد كه اين امور تمام مد نظر دارد تا مصون باشد .
و اقل مقدار فصل كه در اخذ بول و تقدم تناول غذا بايد دوازده ساعت مستوى است ، يعنى چهار پاس ، لهذا گفته‌اند صبحى كه بول بگيرند در آن شب غذا بخورند و گرسنه نيز نخسپند ، پس اگر شخصى عادت به شب خوردن دارد از چند روز پيشتر ترك عادت كند و يك پاس روز مانده مثلا غذا مىخورده باشد و بعده قاروره بنمايد تا استدلال به دليل او راست آيد .
و امر به ترك عادت چند روز بيشتر از آن است كه ترك عادت فورا نيز موجب تغيّر مىشود لا محاله .
فائده در بيان آن كه قاروره را به چه وجه نگهدارند و چگونه در آن نظر كنند و پس از خروج در چه مدت از اعتبار ساقط مىشود
فائده در بيان آن كه قاروره را به چه وجه نگهدارند و چگونه در آن نظر كنند و پس از خروج در چه مدت از اعتبار ساقط مىشود
بدان كه نمايندهء قاروره را بايد كه قارورهء بول را در دست چپ