مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٢

كوه عرفات و فضاى پيرامون آن

شنيده باشد .

ابو نواس ، چه ظريف در تلبيه خود سروده است :

إلهنا ما أعدلك * مليك كلّ من ملك

لبّيك قد لبّيت لك * لبّيك إنّ الحمد لك

و الملك لا شريك لك * ما خاب عبد سألك

أنت له حيث سلك * لولاك يا ربّ هلك

لبّيك إنّ الحمد لك * و الملك لا شريك لك

و اللّيل لمّا إن حلك * و السّابحات في الفلك

على مجارى المنسلك * كلّ نبي و ملك

و كلّ من أهل لك * سبّح أو لبّى فلك

يا مخطئا ما أغفلك * عجّل و بادر أجلك

أختم بخير عملك * لبّيك إنّ الحمد لك

و الملك لا شريك لك * و الحمد و النّعمة لك

جبل الرحمه را در اين هنگام ، حجاج آنچنان پوشانده‌اند كه به اندازهء قدمى جا در آن نمىيابى و اگر بر آن نظرى كنى ، جز توده‌هاى عظيمى از مردم را در حالى كه دستان خود را رو به سوى قبله‌گاه و معبودشان نهاده و چشمان خود را به آسمان دوخته‌اند ، چيزى نمىبينى !

در تصوير پرچم محمل را در بالاى آن كه شبيه به يك مرد است مىبينيد . صورت بزرگ در تصوير مربوط به شيخ محمد ابو نور فرزند داماد ما شيخ طموم است . بيشتر مردمانى كه در اين عكس ديده مىشوند ، از سودانيها و يمنيها و مغربىها هستند كه در اين فصل ، كوه را براى خود مسكن قرار داده‌اند و تمامى كارها و احتياجات خود از قبيل پخت و پز و غيره را تا زمانى كه در عرفات هستند ، بر روى آن انجام مىدهند . اين گروه تصوّر مىكنند كه وقوف بر آن ، داراى فضيلتى فراوان است ، در صورتى كه اين بدعتى در دين به شمار مىرود ، همچنان كه در كتاب « منائح الكرم » آمده است . ما در اين جا متن آن را براى شما بازگو مىكنيم :