مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى ) — الصفحة ٥١٧

وصف كنونى مسجد

عسى بك تنجلى عنّى كروبى * و كم كرب له منك انجلاء

و كم لك يا رسول اللّه فضل * تضيق الأرض عنه و السماء

و كم لك معجزات ظاهرات * كضوء الشمس ليس له خفاء

و أنت لنا على خلق عظيم * و نحن على العموم لك الفداء

و بر روى صفحات مسين دربى كه در سمت راست محراب نبوى قرار گرفته ، اين نوشته آمده است :

قال صلّى اللّه عليه و إله : « شفاعتى يوم القيامة حقّ فمن لم يؤمن بها لم يكن من أهلها » .

و بر روى دربى كه در سمت چپ محراب نبوى قرار گرفته ، اين نوشته ديده مىشود :

« شفاعتي لأهل الكبائر من أمّتي » .

در مسجد قصيده‌اى هم از بوصيرى ، شاعر مشهور نوشته شده كه مطلع آن اين چنين است :

أمن تذكر جيران بذى سلم * مزجت دمعا جرى من مقلة بدم

همچنين نامهاى پروردگار و اسامى اهل بدر و غير آنها ، با خط زيبايى كه با آب طلا مزيّن شده ، بر ديوار مسجد به چشم مىخورد .

رواقهاى مسجد به وسيلهء فرشهاى تركى مفروش گرديده است كه بر روى فرشهاى مزبور نقشى از سجّاده‌هاى كوچك در كنار هم قرار دارد ، به طورى كه روى هر سجاده يك شخص مىتواند به نماز ايستد ، در حالى كه قبله را نيز براى او مشخص مىنمايد . اما صحن مسجد ، همچنانكه گفته شد ، به وسيلهء سنگريزه پوشيده شده است . مسجد داراى 57 خواجه است كه بيشتر آنان در خدمت به حجره نبوى مشغولند و نيز 46 خطيب دارد كه به تناوب در آن خطبه مىخوانند و 38 امام و 31 جانشين امام و 18 استاد در آن فقه مذاهب سه‌گانهء حنفى ، مالكى و شافعى را تدريس مىكنند و 50 مؤذن و 26 جانشين موذن و 12 نفر مسؤول حفظ انتظامات مسجد و 51 رفتگر و 11 دربان و 10 نفر سقا و 4 نفر مسؤول كشيدن آب از چاه و 750 زنبوركچى و مسؤول نظافت قنديلها و پر كردن آنها و روشن نمودن آنها و 26 نفر زرگر و خياط و سراج و غيره در آن مشغول به خدمت