مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٥٢

ساختمانهاى مدينه

در شمال شهر مدينه به فاصله 4 / 3 ساعت از آن ، كوه احد قرار گرفته است و در جنوب غربى آن كوه عير در نزديكى ذو الحليفه به فاصلهء يك ساعت و نيم واقع است . اين كوه صاف و بلند است كه آن را در تصوير 149 مىبينيد . مدينه و اطراف آن در تصوير 157 ديده مىشود . اين شهر داراى نامهاى فراوانى است كه نويسندهء كتاب « وفاء الوفاء » تعداد آن را به نود و چند نام رسانده است . مشهورترين نامهاى مدينه همانها است كه در قرآن آمده .

قرآن آن را « مدينه » ناميده است همچنانكه مىفرمايد :

يَقُولُونَ لَئِنْ رَجَعْنا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ « 1 »

و نيز فرموده است : وَ مِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرابِ مُنافِقُونَ وَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ « 2 »

و نيز قرآن از آن به « يثرب » ياد كرده كه نام مشهور آن در پيش از هجرت است ؛

وَ إِذْ قالَتْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ يا أَهْلَ يَثْرِبَ لا مُقامَ لَكُمْ فَارْجِعُوا « 3 »

زجاجى گفته است يثرب نام سازندهء اين شهر است كه او يثرب بن قانية بن مهلاييل بن ارم بن عبيل بن عوص بن ارم بن سام بن نوح بوده است .

« دار » نام ديگر مدينه است كه خداوند مىفرمايد :

وَ الَّذِينَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ وَ الْإِيمانَ مِنْ قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ إِلَيْهِمْ « 4 »

پيامبر صلّى اللّه عليه و إله اين شهر را « طيبه » و « طابه » نيز ناميده است كه از طيب ؛ يعنى نيكو و به معناى بوى خوش گرفته شده است .

ساختمانهاى مدينه

ساختمانهاى مدينه

بيشتر ساختمانهاى اين شهر را از سنگهايى مىسازند كه از معادن سنگ نزديك به شهر تهيّه

( 1 ) - منافقون : 8 ( 2 ) - توبه : 101 / 3 ( 3 ) - احزاب : 13 ( 4 ) - حشر : 9