مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٢

مسير مكه به سوى عرفات و مناسك حج آن

اين در مورد آن توضيح داديم ، همچنانكه اندازه‌هاى عرفات و آثارى كه در آن وجود دارد را در بخش ويژهء خود شرح داديم كه نيازى به توضيح دوباره ديده نمىشود . بنابراين فاصلهء جايگاههايى كه در اين مسير وجود دارد بدين ترتيب است :

1042 متر از باب بنى شيبه تا دروازهء قبرستان معلاة .

2387 متر از باب معلاة تا سقاخانه ست ؛ به عبارتى ديگر طول محصّب .

3120 متر از سقاخانه ست تا جمرهء عقبه .

3528 متر از جمره عقبه تا وادى محسّر و به عبارتى ديگر طول منا .

3812 متر از انتهاى وادى محسّر تا ابتداى مأزمين ؛ به عبارتى طول مزدلفه .

4372 متر از ابتداى مأزمين تا دو ميل حد حرم ؛ يعنى طول مأزمين .

1553 متر ابتداى دو ميل حد حرم تا دو ميل حد اول ، عرفات از سوى مكه ؛ يعنى طول وادى عرفه .

1553 متر از آغاز دو ميل عرفات تا كنار جبل الرحمه كه اين اندازه بر خلاف اندازه‌هاى قبلى ، به صورت تقريبى تعيين شده است .

21367 متر طول راه بين باب بنى شيبه در شرق مسجد الحرام تا جبل الرحمه در عرفات . « 1 »

اين مسافت را در پنج ساعت و سى و پنج دقيقه طى كرديم و در هر ساعت حدود چهار كيلومتر راه پيموديم .

براى آشنايى با مشاعر ، نقشهء صفحهء 363 را ببينيد .

( 1 ) - طول راهها بر طبق گفته تقى فاسى در كتاب خود « شفاء الغرام » و ازرقى كه در كتاب « تاريخ مكه » آورده اندازهء اين مسيرها بر اساس ذرع دستى و گاه ذرع آهنى كه جهت اندازه‌گيرى پارچه در مصر در دوران فاسى در قرن هشتم استفاده مىشده ، تعيين گرديده است و اندازه‌گيرى فاسى از ديوارهاى كعبه كه با ذراع آهنى بوده با اندازه‌گيرى ما از ديوارها ، تفاوتى ندارد ؛ زيرا كه ذراع آهنى 7 / 1 56 سانتيمتر بوده است . همچنين ملاحظه كرديم كه فاسى برخى از اندازه‌گيرىهاى خود از اماكن را با ذراع آهنى و دستى انجام داده است كه پس از محاسبه ، اندازهء ذراع دستى را طولى نزديك به 49 سانتيمتر يافتيم و مخفى نماند كه اندازه طول راههاى ذكر شده ، به علت پستى و بلندى زمين در اين قسمتها ممكن است با آنچه كه شما به دست آوريد ، مقدارى تفاوت داشته باشد .