مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى ) — الصفحة ٣١٥

حطيم و حجر

سلطان چقمق در سال 842 ه و قايتباى در سال 880 ه . و سلطان سليمان ( عثمانى ) در سال 940 ه . و نيز سلطان محمد خان در سال 1073 هجرى از امرايى بودند كه به تعمير و مرمت آن همت گماشتند . اندازه‌هاى حجر و چگونگى آن را پيشتر گفتيم و در اينجا اضافه مىكنيم كه در زير ناودان درون حجر ، مرمر سبزى قرار گرفته است كه گفته مىشود جايگاه دفن حضرت اسماعيل عليه السّلام است و با آن كه نماز خواندن بر كنار قبور يا بر روى آن نهى گرديده است ليكن مردم در نماز خواندن بر آن بر هم سبقت مىگيرند .

بيشتر تاريخ‌نگاران عقيده دارند كه حضرت اسماعيل در حجر مدفون است كه سروده ضرار بن خطاب تأييدى بر آن است :

لم يحط بالحجر فيما قد مضى أحد * من البرية لا عرب و لا عجم

بعد ابن هاجر انّ اللّه فضله * الّا زهير له التفضيل و الكرم

كه منظور ، زهير بن حارث بن اسد است .

در سمت شرقى ديوار حجر تاريخ نبشته‌هايى از محمد بن قلاوون و برقوق و چقمق و قايتباى را كه پيش از اين دربارهء آنان صحبت كرديم ، مشاهده نمودم . در قسمت بالاى ديوار حجر در برابر ناودان اين نوشته ديده مىشود .

نعم المطاف ترابه * فى عين أرمد إثمد

و يطوف بالليل و الأسحار قوم هجد

اللّه بارك فرشه * مع من بناه يخلد

زان المطاف بمرمر * ملك الأنام محمد

سپس تاريخ 940 ه . كه مربوط به سلطان سليمان ( عثمانى ) است قرار گرفته است و پس از آن اين ابيات ديده مىشود :

لا سيما من نسلهم * سلطاننا المستمجد

بزلال صارم سيفه * للظى الصلال محمد

اللّه خلد ملكه * و العدل فيه مؤيد