مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٨
پردهء كعبه ، مقام ابراهيم و . . .
مهلهل دمياطى دربارهء سياهى پردهء كعبه اين چنين سروده است :
يروق لى منظر البيت العتيق اذا * بدا لطرفى فى الإصباح و الطفل
كأنّ حلته السوداء قد نسجت * من حبّة القلب أو من أسود المقل
پرده كعبه از سال 750 ه . توسط موقوفه‌اى كه به وسيلهء ملك صالح اسماعيل فرزند ملك ناصر بن قلاوون قرار داده شده بود ، همه ساله تغيير داده مىشد و هر 5 سال يك بار پوشش روى قبر مبارك پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و منبر نبوى تعويض مىگرديد .
اين موقوفه عبارت از سه دهكده « سوس » و « سندبيس » و « ابى الغيط » از دهكده‌هاى منطقهء مصرى قليوبيه است كه آنها را از سهم بيت المال خريده و بر اين امر وقف نمود .
سلطان سليمان فرزند سلطان سليم خان ( عثمانى ) نيز دهكده‌هاى ديگرى را براى اين كار خريد و طى متن وقفنامهء طولانى « 1 » به موقوفه ياد شده اضافه نمود .
اين دهكده‌ها عبارتند از 1 - سلكه 2 - سرو بجنجه 3 - قريش الحجر 4 - منايل و كوم رحان 5 - بجام 6 - منية النصارى 7 - بطاليا .
اين موقوفه تا اوائل قرن سيزدهم برقرار بود تا اين كه در اين زمان توسط محمد على پاشا منحل گرديده و دولت خود تعهد نمود كه از اموال عمومى همه ساله پرده‌هاى ياد شده را تهيه كند كه تاكنون به همين صورت انجام مىپذيرد .
تقى فاسى مىگويد : در دوران ما همه ساله پردهء كعبه در روز عيد قربان تغيير مىيابد كه در اين روز تنها نيمى از پرده بر كعبه آويخته شده و نيم ديگر آن در اواخر ذى الحجه بر روى كعبه پوشانيده مىشود و از قديم بنى شيبه اين عادت را داشته‌اند كه پردهء قديمى را در هنگام ورود پرده نو از آن خود دانسته و سپس قطعه‌هاى آن را به حجاج مىفروختند .
قاضى در كتاب جامعهء خود مىگويد : واليان مكه پوشش درب كعبه را به همراه قسمت زيادى از پرده در اختيار خود قرار مىدادند كه گاه آن را در مقابل 6000 درهم در اختيار ديگرى مىگذاشتند . تا اين كه اين عادت از سوى شريف عنان بن مغامس هنگامى
( 1 ) - جهت آگاهى از متن وقفنامه به كتاب « مرآة مكه » نوشتهء امير سرلشكر دريايى عثمانى ، ايوب صبرى پاشا مراجعه شود .