منصوري في الطب ( فارسى ) — الصفحة ٧٦٦

نعناع

گل نسرين گويند از تيره‌ى گل سرخيان است ، جلنسرين ، مشكيجه ، نستر ، نسترن ، نسترون ، ورد الذكر نام‌هاى ديگر آن است . گل نر نه سرد و نه گرم بلكه ميانه است .

برخى گفته‌اند طبيعت آن در دوم گرم و خشك مىباشد ، بوى آن نيروبخش دل و مغز و حواس ، خون ماهانه‌آور ، روان‌كننده‌ى بلغم و تلخآب ، پاك‌كننده‌ى سينه ، عطسه‌آور ، گشاينده‌ى گرفتگىهاى مغزى ، بادشكن براى قولنج ، دل‌آشوبى ، زردى ، سكسكه و زدودن بوى بد عرق ، بوى نوره ، جلوگيرى از داء الفيل و نيروبخش مو با كمك حنا ، براى كرم و باد گوش ، و دهان‌شويه‌ى آن براى درد دندان سودمند است . ( تحفه‌ى حكيم ) )

نشاستج

نشاستج

Starch : ( Nashastaj )

( ذ : نشا ، نشاسته ، لباب حنطه ، نشاء ، املون ، ارجوان آبگون نيز گويند . مغز گندم خيسانده ، چون در ساختن آن دردى مغز گندم در آب مىنشانند به همين سبب نشاسته گويند ( آنندراج ) . گونه‌اى رنگ سرخ‌تر از بهرمانى ، ارجوان ، ارغوان ( دهخدا ) )

نشادر

نشادر

( Nush dur )

:

مردم به آن « ملح النشادر » يا « ملح النار » گويند به زبان زرگران « كبريت الدخان » چون از دوده كثيف گرمابه بدست مىآيد و كيمياگران كهن نام « عقاب » را به آن داده‌اند .

فرمول شيميايى آن كلرور آمونياك ( نوشادر ) گفته مىشود و آن بىرنگ و بو و پودر نمكى است . مزه‌اى نمكين و اندكى گزنده‌ى تند دارد كه در آب باز مىشود .

نطرون

نطرون

Notrom Sodium nitrate ( Natrun )

نمك سپيد بىبو با مزه‌ى بازى تند كه بلورهاى منشورى متوازى السطوح كوچكى را پديد مىآوردند كه كربنات سديم

Na 2 Co 3

برخى شيمست‌ها به آن سوداى كربناتى گفته‌اند .

( ذ : بوره‌ى ارمنى ، به ورق ، به ورق سرخ به رومى « افراسيمون » گويند در داروهايى كه كاربرد بيرون از تن ( پوست ) دارد ، به كار مىرود نه داروهاى كاربردى خوردنى . رازى گفته است كه در خمير نان به كار مىبرند . ( دهخدا ) )

نعناع

نعناع

( Lamiaceae ) Mentha sps Spicata Spearmini : ( Na'na ' )

گياهى از تيره‌ى نعناعيان درازاى آن به دو پا مىرسد شاخه‌هاى راست ، برگ‌هاى