منصوري في الطب ( فارسى )
- المؤلف: محمد بن زكريا الرازي
- الوفاة: 313
- القسم: الطب
- الناشر: دانشگاه علوم پزشكى تهران - تهران
فهرس الكتاب
- گزاره‌ى ريزگفتارهاى كتاب
- نمايه واژگان پارسى جايگزين و يا كوتاه‌شده برخى واژه‌ها
- [ سخن رييس موزه تاريخ پزشكى ايران ]
- رازى پزشكى كه گوشه‌ى چشمى به فلسفه داشت
- منصورىشناسى
- جايگاه دست‌نوشته‌هاى « منصورى » :
- A - ايران
- B - بيرون از ايران :
- [ پيشگفتار دكتر محى الدين صابر ]
- پيشگفتار پژوهشگر
- [ ويژگيهاى نگارنده ]
- دست‌نوشته‌هاى پايه‌ى پژوهش
- [ مقدمهء مؤلف ]
- ريزگفتارهاى ده‌گانه
- گفتار نخست سخنانى كوتاه كه نياز است در آغاز آورده شود
- پيش‌درآمدى بر پزشكى
- [ فاكتورهاى طبيعى ]
- [ اسطقس‌ها ( مايه و ماده ) ]
- آميزه ( مزاج ) :
- آميختگى ( خلط ) :
- بلغم :
- زردآب :
- تلخآب :
- ساختار اندام‌ها :
- ساختار و ريخت استخوان‌ها :
- استخوان‌شناسى :
- استخوان‌هاى سينه :
- استخوان‌هاى دست :
- استخوان‌هاى پا :
- ماهيچه‌شناسى :
- پىشناسى :
- نخاع « 1 »
- رگها : « 1 »
- [ سياه رگها ]
- سرخرگ‌ها :
- شناخت مغز :
- شناخت چشم :
- شناخت بينى :
- شناخت گوش و صماخ « 1 » :
- شناخت زبان :
- شناخت حلق :
- ساخت آوا :
- شناخت شش و قفسه سينه :
- شش :
- حنجره :
- شيوه‌ى نفس كشيدن :
- شناخت دل :
- شناخت مرى و شكمبه :
- شناخت روده‌ها :
- شناخت جگر « 5 » :
- شناخت سپرز :
- شناخت زهره :
- شناخت گرده « 2 » :
- شناخت پيشآبدان :
- سخنانى كوتاه درباره سودمندى دستگاه گوارش :
- شناخت ديواره‌ى شكم « 1 » :
- شناخت خايه‌ها و نرينه :
- شناخت پستان « 7 » :
- شناخت زهدان :
- گفتار دوم سخنانى كوتاه در شناخت آميزه‌هاى تن و آميختگىهاى چيره بر آن و نشانهايى كوتاه و فراگير در دانش ريخت‌شناسى
- كوتاه سخنى در شناخت آميزه :
- رنگ :
- دست‌مالش :
- كاركردهاى تن :
- نشانه‌هاى تن هماهنگ و ميانه « 2 » :
- نشانه‌هاى تن گرم :
- نشانه‌هاى تن سرد :
- نشانه‌هاى تن نمور :
- نشانه‌هاى تن خشك :
- نشانه‌هاى تن گرم خشك :
- نشانه‌ى تن سرد نمور :
- نشانه‌هاى آميزه‌ى مغز و ريخت آن :
- نشانه‌هاى آميزه‌ى دل :
- نشانه‌هاى آميزه‌ى جگر :
- نشانه‌هاى آميزه‌ى شش :
- شناخت آميزه‌ى شكمبه :
- نشانه‌هاى آميزه‌ى خايه‌ها :
- گوشه‌ها و نكاتى كه براى شناخت آميزه‌ها بدان نياز هست و از آن مىتوان كمك گرفت :
- يادآورى نشانه‌هايى خرد كه مىتوان از آنها همراه با ديگر نشانه‌ها براى شناخت آميزه‌هاى گوناگون كمك گرفت :
- نشانه‌هاى كاهش توان :
- آميزه‌ى اندام‌ها و آميختگى « 1 » آنها :
- نموريها و آميختگىها :
- شناخت انباشتگى « 1 » :
- نشانه‌هاى انباشتگى بر پايه‌ى فضاى حفره‌ها :
- نشانه‌هاى انباشتگى بر پايه‌ى نيرو :
- شناخت چيرگى آميختگىها :
- نشانه‌هاى چيرگى خون :
- نشانه‌هاى چيرگى زردآب :
- نشانه‌هاى چيرگى تلخآب :
- نشانه‌هاى برترى بلغم :
- شيوه‌ى خريد بردگان « 1 » :
- نشانه‌هاى مو :
- نشانه‌هاى رنگ پوست :
- نشانه‌هاى چشم :
- نشانه‌هاى ابرو :
- نشانه‌هاى بينى :
- نشانه‌هاى پيشانى :
- نشانه‌هاى دهان و لب و دندان‌ها :
- نشانه‌هاى سيما و چهره :
- نشانه‌هاى گوش :
- نشانه‌هاى آوا و سخن و تنفس :
- نشانه‌هاى گوشت ( ماهيچه ) :
- نشانه‌هاى خنده :
- نشانه‌هاى حركت‌ها :
- نشانه‌هاى گردن :
- نشانه‌هاى شكم :
- نشانه‌هاى پشت :
- نشانه‌هاى شانه‌ها :
- نشانه‌هاى بازوها :
- نشانه‌هاى كف :
- نشانه‌هاى نشيمنگاه « 1 » و كفل و ساق و پا :
- نشانه‌هاى گام برداشتن :
- نشانه‌هاى دلاورى :
- نشانه‌هاى ترسويى :
- نشانه‌هاى تيزفهمى و خوش‌سيرتى :
- نشانه‌هاى فيلسوف بودن :
- نشانه‌هاى تندسرشتى و بدنهادى :
- نشانه‌هاى بىشرمى ( پررويى ) :
- نشانه‌هاى تلخ‌رويى :
- نشانه‌هاى شهوترانى :
- نشانه‌هاى زنانگى :
- نشانه‌هاى خواجگان :
- سخنانى كوتاه در چهره‌شناسى و بررسى دانش آن :
- گفتار سوّم سخنانى كوتاه كه در شناخت ارزش خوراكىها و داروها كمك مىكند .
- مزه‌ى شيرين ( شيرينى ) :
- مزه‌ى ترش ( ترشى ) :
- چربىها :
- بندآورنده‌ها « 1 » ( سفت‌كننده‌ها ) :
- مزه‌ى تلخ ( تلخىها ) :
- مزه‌ى تند ( تندىها - حريف ) :
- مزه‌ى شور ( نمكين ) :
- تفه ( بىمزه ) :
- شناخت ارزش خوراكىها :
- خوراكىهاى گرم :
- خوراكىهاى سرد :
- خوراكىهاى خشك :
- خوراكىهاى ترىزا ( نمور ) :
- خوراكىهاى سودمند براى شكمبه :
- خوراكىهاى زيان‌بار براى شكمبه :
- خوراكىهاى سردردزا :
- خوراكىهاى بادآور :
- داروهاى نرم و پاك‌كننده و جلادهنده و از ميان‌برنده‌ى گرفتگىها :
- خوراكىهايى كه گرفتگى پديد مىآورند :
- خوراكىهاى كه به آرامى فرومىروند :
- خوراكىهايى كه به تندى در شكمبه تباه مىشوند :
- خوراكىهايى كه زود تباه نمىشوند :
- خوراكىهاى نرم‌كننده‌ى شكم :
- خوراكىهاى بندآورنده‌ى شكم :
- شناخت ارزش دانه‌هايى كه از آنها نان ساخته مىشود :
- گندم :
- جو :
- برنج :
- باقالى :
- نخود :
- عدس :
- ماش
- باقلاى مصرى ( ترمس ) :
- لوبيا :
- جلبان :
- ارزن :
- گاورس ( جاروس ) و ارزن :
- آنچه از گندم و جو ساخته مىشود :
- نان :
- نان سپيد يا حوارى ( بىسپوس ) :
- نشاسته :
- سپوس « 3 » :
- آب جو پخته :
- خمير :
- خمير مايه آرد سپيد « 3 » :
- تلخان‌ها : ( سويق ) :
- تلخان گندم :
- تلخان جو :
- تلخان سيب :
- تلخان كنار :
- تلخان چاودار ( سلت ) « 1 » :
- تلخان سماق :
- ارزش آب :
- آب‌هاى گرم :
- ارزش شراب :
- ارزش آشاميدنىهايى كه مستىزا نيستند :
- فقاع « 1 » :
- سكنجبين :
- شربت گلاب : « 2 »
- عسل آب ساده :
- نوشيدنىهايى كه مستىزا نيستند « 3 » :
- نوشابه‌ى بنفشه :
- افشره‌ى گل سرخ :
- افشره‌ى جوشانده « 1 » به ترش :
- افشرده‌ى جوشانده‌ى انار ترش :
- افشره‌ى جوشانده‌ى سيب ترش :
- افشره‌ى جوشانده‌ى غوره :
- افشره‌ى جوشانده‌ى ريواس « 2 » :
- افشره‌ى جوشانده‌ى ترنج ترش « 3 » :
- شراب آلو :
- ارزش گوشت‌ها :
- گوشت سرخ :
- گوشت بزغاله :
- گوشت بره‌ى گوسفندان :
- گوشت بز :
- گوشت گاو :
- گوشت شتر ( نر ) :
- گوشت آهو :
- گوشت بز كوهى :
- گوشت تيهو :
- گوشت درّاج :
- گوشت مرغ :
- گوشت چكاوك ( قنابر ) « 1 » :
- گوشت گنجشكان :
- گوشت اردك :
- گوشت اردك ماهى :
- گوشت شترمرغ :
- گوشت مرغ سنگخواره و پرندگان كوهى :
- گوشت پرندگان آبى و مردابى :
- ارزش خوراكى اندام‌هاى جانوران :
- سر « 2 » :
- مغز :
- مغز استخوان :
- پيه ( چربى ) :
- پستان :
- جگر :
- گرده ( كليه ) :
- سپرز :
- سيرابى ( شيردان - بطون « 1 » ) :
- دل :
- شش :
- گوشت ماهيچه :
- گوشت سرخ ( لخم ) :
- گوشت با چربى :
- گوشت سرخ و سفيد :
- دنبه :
- پوست :
- پاچه :
- گوشت صورت :
- ارزش خوراكىها پس از پروريدن ( پختن ) :
- گوشت كباب شده روى آتش :
- سرخ‌كرده‌ها ( مطجن ) « 1 » :
- بريان‌شدنى :
- جوذاب « 2 » :
- هليم :
- آش سركه ( سكباج ) « 1 » :
- آش غوره ( حصرميه ) « 2 » :
- آش ريواسى و سماقى :
- آش زيره ( زيرباج ) « 3 » :
- آش شير ترش ( مضيره ) :
- آش كشك ( كشكّيه ) :
- آش‌هاى ساده بىترشى با گوشت ( اسپيدبا ) « 4 » :
- شيرينىها :
- پالوده ( فالوذج ) « 1 » :
- حلواى انگشت‌پيچ « 2 » :
- شيربرنج ( بهطّه ) « 3 » :
- نان گوزينه ( قطايف ) :
- لوزينه ( لوزينج ) « 4 » :
- زولبيا ( زلابيه ) « 5 » و روغن خرديك « 6 » ( گونه‌اى باميه ) :
- ارزش خوراكى تخم پرندگان :
- ارزش خوراكى شير و آنچه از آن پديد مىآيد :
- شير :
- ماست ( ترش - رائب « 2 » ) :
- ماست ( شيرين - مخيض « 2 » ) :
- شير بىچربى ( مخيض )
- آب پنير :
- كره :
- چربى ( سرشير ) :
- پنير :
- لور ( پنير نيم‌بند ) :
- ماست كيسه‌اى ( مصل ) :
- دوغ ترش ( رخبين ) :
- ارزش خوراكىهاى ساخته از ماهى :
- چاشنىها و ادويه‌ها :
- نمك :
- سركه :
- آبكامه :
- فلفل :
- گشنيز :
- زيره :
- انگدان رومى :
- پودينه كوهى « 2 » :
- انجدان « 3 » :
- دارچين « 1 » :
- خولنجان « 2 » :
- قرفه « 3 » :
- محروث « 4 » :
- سبزيجاتى كه در پختن به كار مىروند :
- كاهو :
- كاسنى :
- تره :
- گشنيز تازه :
- تره تيزك :
- سپندان و شاهى :
- شنبليد « 5 » :
- جندقوقا « 6 » :
- ترخون :
- سداب :
- بادرنگبويه « 1 » :
- نعناع :
- بادروك ( باذروج ) « 2 » :
- كرفس :
- كرفس رومى « 3 » :
- سير :
- پياز :
- كلم همدانى و نبطى و قنبيد موصولى :
- بادمجان :
- شلغم « 1 » :
- هويج :
- مارچوبه « 2 » :
- گونه‌اى قارچ سماروغ ( كماه ) « 3 » :
- گونه‌اى قارچ ( فطر ) « 4 » :
- كنگر ( حرشف ) « 5 » :
- غوشته « 6 » :
- گونه‌اى قارچ ( كشنج ) « 7 » :
- سرخس « 8 » :
- گونه‌اى تره ( سخر ) « 9 » :
- گونه‌اى عشقه ( كشوت ) :
- بهار خرما ( طلع ) « 1 » :
- گونه‌اى چغندر ( سلق ) « 2 » :
- بنفشه ( فرفير ) « 3 » :
- سرمك :
- بقله يمانى « 4 » :
- ختمى ، گل خبازى ( ملوكيه ) « 5 » :
- اسفناج « 6 » :
- گونه‌اى عشقه ( لبلاب ) « 7 » :
- ترشك ، تروشه ( حماض ) :
- كدو ( قرع ) « 8 » :
- شويد ( شبت ) « 1 » :
- ترب ( فجل ) :
- بيرزد ( قنّه ) « 2 » بيابانى ( وحشى ) :
- پيل‌گوش ( راسن ) :
- آب‌كامه‌ها ( كامخ ) و ترشىها ( رواصير - ريچال ) و رنگدانه‌ها ( صباغ ) :
- شير :
- نان خورش ماهيابه ( صحنات ) :
- نان خورش ماهيانه ( ربيثاء ) « 3 » :
- ماهى كيلكا ( سميكا ) « 4 » :
- آبكامه كبر ( كامخ كبر ) :
- آبكامه انكدان ( كامخ انجدان ) :
- آبكامه شويد ( كامخ شبت ) :
- ترشى كبر :
- ترشى پياز :
- ترشى خيار و خيار چنبر :
- خردل :
- ترشى شلغم :
- زيتون :
- روغن زيتون :
- ترشى اشترغار « 1 » ( بيخ درخت انگدان خراسانى ) :
- روبيان « 2 » ( ميگو ) :
- ملخ ( جراد ) « 1 » :
- گونه‌اى چاشنى ( صباغ ) « 2 » :
- بازات « 3 » :
- ميوه‌ها و برها :
- خرما :
- انگور :
- انجير :
- گونه‌اى انجير ( جميز ) « 1 » :
- موز :
- نيشكر :
- انار :
- به :
- گلابى :
- زالزالك ( زعرور ) :
- كنار ( نبق ) :
- توت :
- سيب :
- آلو :
- هلو ( خوخ ) :
- زردآلو :
- ريواس :
- خربزه ( بطيخ ) :
- خيار و خيار چنبر :
- بلوط :
- شاه بلوط :
- گردو :
- بادام :
- پسته :
- فندق :
- نارگيل :
- حبة الخضراء
- حب سمنه
- لوز الصنوبر :
- دانه‌ى فلفل :
- دانه‌ى زلم :
- شاهدانه
- كنجد :
- خشخاش :
- سنجد ( غبيراء )
- عناب
- كورزه ( خرنوب شامى )
- گل خوراكى ( طين الأكل )
- كبر :
- پانيد ( فانيد ) :
- عسل :
- شكر :
- ترنجبين ( ترانگبين ) :
- گياهان خوش‌بو :
- خوش‌بوكننده‌ها
- روغن‌ها :
- پوشاك :
- هوا و باد :
- شهرها :
- ارزش خوراكى مرباها « 3 » ( پرورده‌ها ) :
- گل انگبين ( جلنجبين عسلى ) « 4 » :
- مرباى بنفشه :
- مرباى هليله‌ى « 1 » سياه :