منصوري في الطب ( فارسى ) — الصفحة ٤٧٨
درد سپرز :
سكنجبين به دو بنوشانيد . زيربا به او بخورانيد . اگر در نوشيدن شير زياده‌روى كرد ، تنها افشره‌ى جوشانده‌ى به او دهيد . اگر به همراه اين بيمارى نه سرخى رنگ پيشآب و نه گرمى باشد به او اين قرص را بدهيد .
گزاره‌ى آن : مازريون نيم مثقال و سكنجبين نيم مثقال و نمك هندى يك دانگ و پيخال كبوتر يك دانگ ، گرد مىآورند كه كشنده‌ى بسيار آب مىباشد . سپس به او قرص لك با آب ريشه‌ى ( كرفس و رازيانه ) بدهيد .
مرهم بيمارى استسقا زقى « 1 » :
مرهم بيمارى استسقا زقى « 1 » :
آرد جو ، سعد ، پشگل گوسفند ، بوره و گل ارمنى به‌گونه‌اى يكسان برمىگيرند و بر روى شكم پماد مىزنند اين دارو بخش بسيارى از آب را كاهش مىدهد .
اگر در پلك‌ها و انگشتان آماسى باشد و خايه‌ها باد كند و همه تن و رخسار شل و وارفته باشد اين استسقا گوشتى « 2 » است . كه به دو قرص « لك » با آب ريشه‌ى ( كرفس و رازيانه ) دهيد . و هر هفته شكم را با راوند شل نماييد و وى را در ميان شن گرم بخوابانيد و او را وادار به ورزش كردن و پيوسته گرسنگى و تشنگى كشيدن ، بنماييد .
اگر شكم كشيده و آماس كرده و در صورت زدن روى شكم آواى طبل از آن برمىخيزد به آن استسقاء طبلى « 3 » گويند . بيمار را از خوردن سبزيجات و هرآنچه بادآورست ، بپرهيزانيد . هر روز شكم را با گاورس گرم كمپرس نماييد و بر روى آن ابزار حجامت بگذاريد و به وى داروهاى بادشكن همچون كمونى و خمير دانه‌ى غار كه در بخش قولنج يادآورى خواهيم كرد ، بدهيد . او را فشار دهيد و گرم كنيد و شياف بادشكن كه پس از اين خواهيم گفت ، به كار ببريد و شكم را با دستمالى مالش بدهيد تا گرم و سرخ شود و نيز او را با روغن سداب تنقيه نماييد .
درد سپرز :
درد سپرز :
اگر با درد سپرز گرمى و سرخى پيشآب و تب همراه باشد اين قرص را به بيمار بدهيد :
( 1 ) . استسقا زقى Ascites ; abdominal dropsy ( 2 ) . استسقا لحمى General dropsy ; anasarca ( 3 ) . استسقاء طبلى : Tympanitis