المسالك و الممالك ( فارسى ) — الصفحة ٣

زندگى ابن خردادبه

نمود .

زندگى ابن خردادبه

زندگى ابن خردادبه

زندگى ابن خردادبه مورد توجه نويسندگان اوليه ( قرن سوم هجرى ) نبوده است .

مسعودى ، ابن نديم و ابو الفرج اصفهانى ( همگى متعلق به قرن چهارم ) اشارات مختصرى دربارهء وى دارند . « 8 »

عبيد اللّه ظاهرا در خراسان متولد شد « 9 » ولى به هر حال پرورش وى در بغداد پايتخت خلافت عباسى بود كه در اين زمان دوران شكوفايى خود را مىگذراند .

ابن خردادبه در بغداد با بزرگان دانش و هنر آن روزگار ارتباط پيدا نمود و در هنر و ادب نزد اساتيد برجسته‌اى چون اسحاق موصلى ( متوفاى 235 ه ق ) ، استاد مشهور موسيقى ، تربيت يافت . « 10 » وى نديم « 11 » و مقرّب دربار معتمد خليفهء عباسى ( 279 - 256 ه . ق ) و رييس سازمان بريد « 12 » در ايالت جبال بود . اينكه معتمد عباسى چندان اهل سياست و مملكت دارى نبوده و برادرش الموفق امور خلافت را در اختيار داشته ، نشان مىدهد كه منزلت ابن خردادبه در نزد خليفه كمتر وجه سياسى داشته و يا لااقل حايز اهميت سياسى اندكى بوده است . بعلاوه در دورانى كه رقباى خلافت عباسى چون علويان طبرستان ، زنگيان و صفّاريان ، اقدامات نظامى خود را تشديد كرده بودند ، عدم فعاليت سياسى و نظامى نشانهء بركنارى ابن خردادبه از اين جريانات بوده است .

( 8 ) Encyclopedia of Islam Ibid P . 839 . مقدسى ( قرن چهارم هجرى ) نيز از ابن خردادبه ياد كرده است . به پاورقىهاى بعدى رجوع كنيد . ( 9 ) . Ibid P . 839 ( 10 ) . Ibid P . 839 ( 11 ) . مقدسى به خطا وى را وزير عباسيان مىخواند . ( ابو عبد اللّه محمد بن احمد مقدسى أحسن التّقاسيم فى معرفة الاقاليم بخش دوم ترجمه علينقى منزوى شركت مؤلفان و مترجمان ايران 1361 ه . ش ص 531 ( 12 ) . سازمان بريد علاوه بر مسئوليت پست ، امور جاسوسى را بر عهده داشته است .