المسالك و الممالك ( فارسى ) — الصفحة ١١٣

پاورقيها :

آباد است ؛ و گروهى از حكما در آن زندگى مىكردند ، لذا در آن دستورات علم نجوم را پى ريختند ؛ ابو ريحان بيرونى گويد : جزائر السعادة همان جزائر الخالدات است كه شش جزيره واقع در درياى محيط در فاصله دويست فرسخى باشند .

( 575 ) - بردان : و بردان نيز از روستاهاى بغداد در فاصله هفت فرسخى ، نزديك صريفين ، و از نواحى دجيل است .

( 576 ) - قادسيه : فاصله‌اش تا كوفه پانزده فرسخ ، و فاصله‌اش تا عذيب چهار مايل است . در آن جنگى ميان سعد بن ابى وقاص و مسلمانان با ايرانيان در روزگار عمر بن خطاب به سال 16 هجرى رخ داد .

( 577 ) - بارما : كوهى بين تكريت و موصل كه در حال حاضر به نام كوه حمرين شناخته شود .

( 578 ) - الحديثه : ( به روايت ياقوت حديثه الموصل ) : شهركى بوده بر كنار دجله ، در سمت شرقى در نزديكى زاب اعلى .

( 579 ) - موصل : شهرى مشهور و بزرگ و يكى از پايگاه‌هاى سرزمين اسلام ؛ از نقطه بزرگى و عظمت و جمعيت و گستردگى كم نظير است ؛ در چهار راه سرزمينها قرار گرفته و دروازه عراق و كليد خراسان در آنجاست و از آن به سوى آذربايجان حركت كنند .

( 580 ) - تكريت : شهركى مشهور بين بغداد و موصل و به بغداد نزديكتر است و فاصله‌اش تا بغداد سى فرسخ است و دژى مستحكم دارد .

( 581 ) - حضر : نام شهرى به موازات تكريت در زمين و ميان آن و موصل و فرات واقع است .

( 582 ) - نينوا : روستاى يونس بن متى عليه السلام در موصل است .

( 583 ) - باعيناثا : روستائى است بزرگ همچون شهر در شمال جزيره ابن عمر ؛ رودى بزرگ در آن است كه به دجله ريزد ، در آن باغات بسيار باشد و از زيبائى به دمشق شباهت دارد .

( 584 ) - برقعيد : شهركى در سمت بقعاء موصل از سوى نصيبين مقابل باشزى است ؛ و داراى چاه‌هاى آب شيرين باشد ؛ شهرى وسيع كه در آن ديوارى است .

( 585 ) - أذرمه : از ديار ربيعه ، روستايى قديمى است .

( 586 ) - نصيبين : شهرى آباد از سرزمين جزيره واقع در جاده كاروان‌رو از موصل به شام ؛ و داراى چهل هزار باغستان است و فاصله‌اش تا سنجار نه فرسخ و تا موصل شش روز راه است .

( 587 ) - آمد : شهرى باستانى و مستحكم بر كناره دجله ، و دجله گرداگرد آن در جريان است همچون هلال ؛ و باغات و آب شيرين و . . . در آن باشد .

( 588 ) - ميافارقين : مشهورترين شهر در ديار بكر است .

( 589 ) - ماردين : دژى مستحكم و مشهور در كوهستان جزيره ، مشرف بر دينسر و دارا و نصيبين است .