المسالك و الممالك ( فارسى ) — الصفحة ١٠١
پاورقيها :
ندارد و اهل آن از آبهاى باران كه در گودالها جمع شود بهره‌بردارى نمايند . مطلع شدم كه حدود سيصد ذراع از زمين را كندند اما به آب نرسيدند .
( 402 ) - جوسية : روستايى از روستاهاى حمص ، در شش فرسنگى از سوى دمشق ، ميان كوه لبنان و جبل سنر ؛ داراى چشمه‌هاى آب است كه باغات و كشتزارهاى منطقه با آن آبيارى شود ؛ كوره‌اى از كوره‌هاى حمص است .
( 403 ) - لبنان : كوهى است مشرف بر حمص از سلسله كوههائى كه از عرج ميان مكه و مدينه آغاز شده ، تا شام امتداد دارد ، همانگونه كه در فلسطين كوه حمل است ، و در اردن كوه جليل و در دمشق كوه سنر ، در حلب و حماة و حمص كوه لبنان است و به انطاكيه متصل است و . . . و در اين كوه كه به نام لبنان است كوره حمص باشد كه بسيار زيبا و پر از ميوه است .
( 404 ) - بلعاس : كوره‌اى از كوره‌هاى حمص .
( 405 ) - باره : شهرك و كوره‌اى از نواحى حلب و در آن دژى قرار دارد ؛ داراى باغات است و به آن زاوية الباره گويند ؛ و همچنين اقليمى است از بخشهاى جزيره‌اى سرسبز در اندلس كه در آن كوه سر به فلك كشيده وجود دارد ، و از مردم آن فتنه‌ها ، در گذشته و حال رخ داده ؛ و آن شهر ميوه است و نه شهر كشت‌زار .
( 406 ) - رستن : شهركى قديمى بر كناره رود ميماس كه امروزه به نام عاصى معروف و از مقابل حماة جارى است ؛ رستن ميان حماة و حمص در ميانه راه واقع است و آثار باقى مانده آن تاكنون نشانگر عظمت آن در گذشته باشد و اينك خراب است .
( 407 ) - قسطل : منطقه‌اى بين حمص و دمشق ؛ گفته شده است : نام كوره‌اى كه در آن‌جا ديدم . و قسطل ، منطقه‌اى نزديك بلقاء از سرزمين دمشق در راه مدينه .
( 408 ) - سلمية شهركى در ناحيه بيابانى و از بخشهاى حماة و فاصله‌اش تا آن دو روز راه است و جزء بخشهاى حمص به شمار مىآمد .
( 409 ) - الجليل : كوه الجليل : واقع در ساحل شام و از نزديكى حمص امتداد يافته .
معاويه در اين منطقه كسانى را كه دستگير مىكرد ، زندانى مىنمود ؛ از جمله محمد بن ابى حذيفه و كريب بن ابرهه ، و در آن عبد الرحمن بن عديس توسط گروهى از اعراب كشته شد ؛ خانه نوح عليه السلام در كوه الجليل و در نزديكى حمص در روستايى به نام سحر بود و گفت : كوه الجليل همچنين در نزديكى دمشق است كه گفته مىشود عيسى عليه السلام براى اين كوه دعا كرد كه درنده‌اى در آن نباشد ، و كشتزارش هرگز خشك نشود ؛ كوهى است مشرف بر حجاز .
( 410 ) - سويدا : منطقه‌اى در فاصله دو شبانه‌روزى از مدينه و در راه شام ، و همچنين شهركى مشهور از سرزمين مضر ، در نزديكى حران و ميان راه سرزمين روم ؛ در آن خيرات فراوان باشد و اكثر مردمش از ارامنه و همچنين : نام روستائى از نواحى دمشق است .
( 411 ) - رفنيه : كوره و شهرى از بخشهاى حمص كه به آن رفنيه تدمر گويند ، گروهى گويند : رفنيه شهركى در نزديكى طرابلس از سواحل شام است .