ديوان فياض لاهيجى ( فارسى ) — الصفحة ١١٩

[ رسيد مژده كه آمد پناه ملت و دين ]

از آن تصور كنه نظير تست محال * كه ذاتيش عدم مطلقست و ذات عديم

چو در سراسر ميدان جوهر مفرد * سمند جلوه‌گرى تاختشان خصم لئيم

به هر دو گام دران تنگناى بىقدرى * گرفت عرصهء ميدان جزو صد تقسيم

حكيم را رسد امروز نفى جوهر فرد * كه دل ز دقت طبع تو جزو راست دونيم

ز خود روى به ره فكر هيچ حاجت نيست * سمند فهم ترا تازيانهء تفهيم

بهار گلشن علمت به‌غايتى خودروست * كه بر گلش ننشستست شبنم تعليم

به جلوه‌گاه مطالب بسا كه تافته‌اى « 9 » * به قوّت نظرى دست جرئت توهيم « 10 »

به پايمردى طبع تو مىكند احساس * نتيجه در رحم خويشتن قياس عقيم

به دشت شُبهه اگر صد هزار ره تازى * نيايدت سر خارى به پاى طبع سليم

خدايگانا دور از درت چنان خجلم * كه سر ز بيم به بالا نمىكنم چون جيم

جهان به حوصله‌ام تنگ شد چنان كه برش * بوسع منطقهء اعظمست حلقهء ميم

به هيچ رام نگردد ز هيچ رم نكند * ز گلستان به غريبى فتاده است نسيم

بدون اذن اگر رفتم از درت نه عجب * به اختيار نگردد جدا ز نافه شميم

به اختيار هم ار جرم كرده‌ام بپذير * كه تكيه داشت اميدم به دوش لطف عميم

همان ز خلق خود اين انتقام كش كه ترا * گناه جمله به گردن گرفته خلق عظيم

مرا دعاى تو از عذر خويش فرض‌ترست * كسى ز خويش نگويد به بارگاه كريم

هميشه تا به اميدست باز چشم نياز * هميشه تا دهن حرص ميخ‌دوز از بيم

اميد دوست به لطف تو چشم روشن باد * چنان كه تيره‌دل از بيم تست خصم لئيم

رسيد مژده كه آمد پناه ملت و دين * خديو مملكت علم و فضل صدر الدين

فلك جناب و ملك قدر و عرش رتبه كه هست * به علم و دانش رنگين به راى و فكر متين

قبول علم و عمل را سبك چو آيينه * پناه دين و دول را چو بارهء سنگين

هزار جرّ ثقيلش ز جا نجنباند * اگر به چرخ دهد نيم‌ذرّه از تمكين

( 9 ) - تافتن ، پيچيدن . ( 10 ) - توهيم ، به گمان افكندن ، در غلط انداختن .