ديوان فياض لاهيجى ( فارسى ) — الصفحة ١١٨

[ ز ناتوانى از خويش مىروم چو نسيم ]

سرفتادگى ماست اينكه مىبينى * كه سر به زانوى او خواب كرده عرش عظيم

رسيد كار به جايى فروتنيها را * كه دست و پا نزند بسملم ز تيغ غنيم « 4 »

دوا چه سود دلم را كه درد بىلطفست * ز دشمنان چه توقع كه دوست نيست رحيم

نكرد خنده به رويم بجز شكستن رنگ * نبست رشتهء جانم بجز گسستن بيم

درين محيط فنا و درين مَهَبّ « 5 » بلا * به بىقرارى موجم به اضطراب نسيم

به هيچ چيز تسلى نمىتوانم شد * مگر به صحبت جانبخش صدر هفت اقليم

خدايگان جهان صدر خطهء ايمان * سپهر امن‌وامان آفتاب شرع قويم

رواج ملت و دين ميرزا حبيب اللّه * كه هست خاك درش كحل ديدهء تعظيم

بدست بحر نوال و بدل جهانِ كمال * بشان سپهر بلند و به رتبه عرش عظيم

كسى كه راه بيابد به آستانهء او * دلش نيايد از آنجا شدن به باغ نعيم

پناه دادهء او بَم « 6 » نمىخورد ز فلك * اميد ديدهء او رم نمىكند از بيم

به دوستان وى او را چه كار گوييدش * كه پا دراز كند آسمان به حدّ گليم

به دور سفرهء روگرمى مروت اوست * هزار دست و زبان سوخته بسان كليم

عزيز مصر ولاى تو از فواضل جود * هزار يوسف كنعان دل خريده به سيم

عموم از تو به نوعى گرفت جنس كمال * كه بيش ازين نبود جنس قابل تعميم

به پيش راى منيرت چو مرتفع گردد * تنزل ار نكند آفتاب دارد بيم

به زلفِ شاهدِ خُلق تو گر وزد شايد * كه عطر گل نكند تر دگر دماغ نسيم

درست گردد رنگ شكستهء خورشيد * تو موميايى اگر بخشيش ز لطف عميم

صراط شرع تو ازبس‌كه مستقيم بود * كسى كه منحرف از وى شود فتد به جحيم

نشد ميان تو و فضل جَعل متخلخل « 7 » * كه بود لازم ذات تو اين صفت ز قديم

اگرنه علت و معلوليت بدى دادى * خرد به جوهر فعّال از شرف تقديم

چو قسم هركه برد حصه از تو چون مقسم * تواند از مددت شد به آفتاب قسيم « 8 »

هيولاست كه رنگى ندارد از صورت * به پيش جوهر ذات تو ذات خصم لئيم

هنوز نسبت دوريست اينكه سنجيدم * ميان خصم تو و او تفاوتيست عظيم

كه هست قابل هر صورت او ز استعداد * به ضد جمله صوَر ذات خصم را تقويم

به فردِ وهمى خصم تو مكتفيست كه نيست * وجود مطلق ازين بيش قابل تعميم

( 4 ) - غنيم ، دشمن . ( 5 ) - مَهَب ، وزيدن‌گاه باد . ( 6 ) - بم ، ضربهء كف دست . ( 7 ) - جعل ، آفريدن ؛ ميان ذات و فضيلت فاصله نشده است . ( 8 ) - قسيم ، شريك ، هم‌بخش .