ديوان فياض لاهيجى ( فارسى ) — الصفحة ١٠٧

[ زين هفتخوان كه پايهء او بر پى فناست ]

استاد كيمياگر من آنكه تا ابد * بر صنع كيمياگريش طبع من گواست

طبعم كه خاك تيرهء جهل و غرور بود * از صنع كيمياگريش اين زمان طلاست

از چاه ذُل رساند به معراج عزتم * اقبال او كه بر سر من سايهء هماست

صدر جهان و عالم احسان و عقل كل * كز وى كمال را شرف و فضل را بهاست

مشكات عقل را به هنر فكر اوست زيت * مصباح شرع را به مثل علم او ضياست

ارباب فكر را نظر مستقيم او * تا روز حشر در كف انديشه‌ها عصاست

آيينه‌هاى باطن اهل شهود را * در مشهد تجلى او صيقل جلاست

در خلوت مشاهده افلاطنِ به هوش * در مجمع مناظره رسطوى تيز راست

مشّائيان پياده و او در ميان سوار * اشراقيان فتاده و او در ميان بپاست

خرمن‌كشان فلسفه گردند گرد او * زيرا كه ذات او به مثل قطب اين رحاست « 6 »

بىاو درين زمانه چنانم كه فى المثل * كام نهنگ بر دلم اين نيلگون فضاست

آتش همىفشاندم اين آسمان به سر * چشم ستاره بر سر من چشم اژدهاست

جسم شكسته را دم شمشير بسترست * پهلوى خسته را ز دُم شير متكاست

تا رخت بسته است ازين تيره‌گون سرا * تا آن سراش تكيه‌گه پهلوى بقاست

طفل رضيع ميل به پستان چسان كند * ميلم هزار مرتبه افزون بدان سراست

او بود جان و من به مثل قالبى ازو * رفتست جان و قالب بىجان همى به‌جاست

آرى هما چو مىشود از آشيان جدا * كى آشيانه را حد پرواز با هماست

شايد به جذبه‌اى كشدم سوى خويشتن * هرچند جسم و جان را مركز ز هم جداست

جايى كه جان پاك نبى مىكند عروج * گر جسم وى مشايعت جان كند رواست

اى كرده جسم پاك تو جان در تن زمين * شد جانور زمين ز نوال تو و سزاست

چون خاك تيره جانور از فيض عام تست * جانم كه خاك تست ز جان پس چرا جداست

در راه كعبه حكم قضايت بسر رسيد * هجرت چو بوده سوى خدا ، اجر بر خداست

در راه كعبه رفتنت اى من فداى تو * دل را به سوى نكتهء باريك رهنماست

اين خود مقررست كه ارباب هوش را * قطع طريق كعبه نه تنها همين به پاست

تن چون به سوى كعبهء تن‌ها شود روان * جان را به سوى كعبهء جانها شتابهاست

دانى كه چيست كعبهء جان ، جان كعبه اوست * قطع طريق وادى او قطع ما سواست

تكليف تن به كعبه به نزديك هوشمند * جان را به خوان نعمت قرب خدا صلاست

تا آنكه وصل كعبه شود جسم را نصيب * جان را به ربّ كعبه همه كامها رواست

( 6 ) - رحا ، آسيا .