ديوان فياض لاهيجى ( فارسى ) — الصفحة ٨٩

[ تا كى از حوت كند جا به حَمَل مهر بدل ]

درگه پادشه صورت و معنى كه بود * اعلى چرخ برين در بر قدرش اسفل

پادشاهى كه به فرماندهى دنيى و دين * حكم او تا به ابد مىرود از روز ازل

بو محمد حسن بن على العسكرى آنك * دو جهان را بود از حشمت او تنگ محل

وسعت عرصهء ملك وى از آن بيشترست * كه محيط فلكش تنگ درآيد به بغل

آستانش كشد از سجدهء خورشيد صداع * پاسبانش شود آزرده ز تعظيم زحل

گرد بر گرد جهان گر كشد از حفظ حصار * لشكر حادثه در دهر نيابد مدخل

ساكنان درش از دور چو نظّاره كنند * دوش بر دوش ببينند ابد را به ازل

آسمان از اثر سجدهء خاك در اوست * هندوى پير كه بر جبهه بمالد صندل « 18 »

چون به شب موكبش آهنگ سوارى گيرد * آفتاب آيد و در پيش فتد چون مشعل

راه بر عرض گر افتد ز پى افتند به راه * ماضيش از طرفى وز طرفى مستقبل

در حريمش كه ز استبرق « 19 » و سُندُس « 20 » فرشست * اطلس چرخ گليميست ولى مستعمل

چرخ هشتم چه كند دامن خود پراخگر * درخور مجلس قدرش نبود اين منقل

گر نگردد به مراد خدمش چرخ برين * بيم آنست كه معزول كنندش ز عمل

آسمان صفّ نعاليست ز محفل‌گه او * كه درين صف نرسد صدرنشينى به زحل

گر به دشت ختنِ خُلق ويش افتد راه * مهر ديگر نكند ميل چراگاه حمل « 21 »

تا بوَد نقل وى از عقل چه منت كس را * پيش خورشيد چه حاجت كه فروزى مشعل

بيند ار عقل دويم مكتب علمش ترسم * كه فراموش كند صحبت عقل اول

تا كه شد دايهء تقدير قضا كم پرورد * اين‌چنين طفل در آغوش مبادى و علل

مدت جاه و جلال تو خدا داند و بس * به ابد كس نرسيدست و نديدست ازل

سبب ذاتى پيوند حوادث به قديم * علت غايى ايجاد ثوانى ز اول

گر نبودى شرف ذات تو منظور قضا * تا ابد كارگه چرخ بماندى مهمل

در زمين بوس تو گردون ز قضا سبقت خواست * روز اول كه شد آرامگهت اين مَرجَل « 22 »

عقل اول ز كمين بانگ به وى برزد و گفت * تو كيى تا كه درين سلسله جويى مدخل

اين تجردگه قدسست و قدمگاه قدم * اين سراپردهء عزّست و حرمگاه ازل

تو كيى تا كه درين پرده شوى محرم راز * تو كيى تا كه درين ذروه كشى رخت امل

( 18 ) - صندل ، چوبى است خوش‌بو و داراى خواص درمانى . ( 19 ) - استبرق ، ديباى ستبر . ( 20 ) - سندس ، ديباى بسيار لطيف و نازك . ( 21 ) - يعنى با خلق خوش وى نيازى به بهار طبيعت نيست . ( 22 ) - مرجل ، نوعى چادر يمنى ، كنايه از دنيا .