ديوان فياض لاهيجى ( فارسى ) — الصفحة ٨٥

[ ز شوخى نه در ديده آيى نه در بر ]

چه سازم كه شد چاره سازىّ عالم * به بيچارگيهاى عالم مقرر

به ما داده‌اند اختيارى كه دارد * به تدبير گرداب فكر شناور

چو كشتى فروشد كسى را به دريا * تو خواهيش مختار گو خواه مضطر

زنم دست و پايى درين بحر بىبن * ولى پا به هستى ولى دست بر سر

به پيرى رسيديم و لهو جوانى * ز خاطر نگرديد يك‌ذره كمتر

به اوهام خود عقل مغرور و غافل * كه جهل مركب دگر ، علم ديگر

به خير و به شر راه برديم ليكن * نه تحصيل خير و نه پرهيزى از شر

تميز به دو نيك كردن چه حاصل * كه هر خير كرديم بد بود يكسر

همان به كه از هرچه كرديم حاصل * برو بيم خاطر بشوييم دفتر

به غير از ثناى امامى كه باشد * همه غرق احسانش هم بحر و هم بر

امام دهم آنكه با عقل اول * ز يك جيب بر كرده روز ازل سر

على نقى هادى دين و دنيا * امام خلايق شهنشاه عسكر

درين بحر بىبن نيابى نظيرش * كه اين نُه صدف راست يك‌دانه گوهر

چه نسبت به افلاك درگاه او را * كه خاك درش به ز خورشيد انور

برافتد اگر پرده از روى رايش * چو خورشيد هر ذره گردد منور

به جان مجرد چه نسبت تنش را * كه با نور ظلمت نباشد برابر

به درگاه او بار نبود فلك را * اگر تا قيامت زند حلقه بر در

كند سايه گر بر فلك كوه حلمش * مكعب برآيد سپهر مدور

نسيمى ز زلفش اگر جلوه گيرد * پريشان فتد عطسه در مغز عنبر

شميمى ز خلقش ببايد كه گردد * جهان همچو دامان غنچه معطر

چه وسعت بود كلبهء شش جهت را * كه در وى نهد جاه او كرسى زر

چه گنجايش آغوش علم بشر را * كه تا كنه او را كشد تنگ در بر

اگر شبنم فيض لطفش نباشد * نماند نهال امل تازه و تر

وگر ريشه در خاك مهرش دواند * دهد خار عصيان گل مغفرت بر

درين آرزو پير شد نخل طوبا * كه در اعتدال هوايش كشد سر

چه فيضست درگاه او را كه دارد * غبار درش جلوهء موج عنبر

چه نورست خاك درش را كه گردش * چو پيرايهء صبح باشد منور

نبودى به عالم شب ، از خاك كويش * شدى طينت آفتاب ار مخمر

حسودش چه شايستگى پيشه دارد * كه باشد عدم با وجودش برابر

بتابد گر از دور بر روى خصمش * شود خاطر مهر چون مه مكدر