سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٤٠٧

فى مفاوضات ابليس اللّعين

وقت طفلىام كه بودم شيرجو * گاهوارم را كه جنبانيد ؟ او

از كه خوردم شير غير شير او ؟ * كه مرا پرورد جز تدبير او ؟

خوى كان با شير رفت اندر وجود * كى توان او را ز مردم واگشود ؟

گر عتابى كرد درياى كرم * بسته كى كردند درهاى كرم ؟

اصل نقدش لطف و داد و بخشش است * قهر بر وى چون غبارى از غش است

از براى لطف عالم را بساخت * ذرّه‌ها را آفتاب او نواخت

فرقت از قهرش اگر آبستن است * بهر قدر وصل او دانستن است

تا دهد جان را فراقش گوشمال * جان بداند قدر ايّام وصال

گفت پيغمبر كه حق فرموده است : * قصد من از خلق احسان بوده است

آفريدم تا ز من سودى كنند * تا ز شهدم دست آلودى كنند

نز براى آنكه من سودى كنم * وز برهنه من قبائى بر كنم

چند روزى كه ز پيشم رانده است * چشم من بر روى خوبش مانده است

كز چنان رويى چنين قهر ؟ اى عجب ! * هر كسى مشغول گشته در سبب

من سبب را ننگرم كان حادثست * زانكه حادث حادثى را باعث ست

لطف سابق را نظاره مىكنم * هرچه آن حادث دو پاره مىكنم

ترك سجده از حسد گيرم كه بود * آن حسد از عشق خيزد ، نه از جحود

هر حسد از دوستى خيزد يقين * گر شود با دوست غيرى همنشين

هست شرط دوستى غيرت برى * همچو بعد عطسه گفتن : دير زى !

چونكه بر نطعش جز اين بازى نبود * گفت : بازى كن ، چه دانم بر فزود ؟

آن يكى بازى كه من بد باختم * خويشتن را در بلا انداختم

در بلا هم مىچشم لذّات او * مات اويم ، مات اويم ، مات او

چون رهاند خويشتن را اى سره ! * هيچ‌كس در شش جهت زين شش‌دره ؟

جزو شش از كلّ شش چون وارهد ؟ * خاصه كه بىچون مر او را كج نهد

خود اگر كفرست اگر ايمان او * دست‌باف حضرت ست و آنِ او