سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٢

حكاية فيها دراية

چون پى يَسكُن اليهاش آفريد * كى تواند آدم از حوّا بريد ؟

رستم زال ار بود ، از حَمزه بيش * هست در فرمان اسير زال خويش

آنكه عالم مستِ گفتش آمدى * كَلِّمينى يا حميرا مىزدى

آب غالب شد بر آتش از نهيب * آتشش جوشد چو باشد در حجيب

چونكه ديگى حايل آمد هر دو را * نيست كرد آن آب را ، كردش هوا

ظاهرا بر زن چو آب ار غالبى * باطنا مغلوب و زن را طالبى

اين‌چنين خاصيتى در آدميست * مهر حيوان را كمست ، آن از كمى ست

مرد زان گفتن پشيمان شد چنان * كز عوانى ساعت مردن عوان

گفت : خصم جان جان چون آمدم * بر سر جان من لگدها چون زدم ؟

چون قضا آيد ، فروپوشد بصر * تا نداند عقل ما پا را ز سر

چون قضا بگذشت ، خود را مىخورد * پرده بدريده گريبان مىدرد

مرد گفت : اى زن ! پشيمان مىشوم * گر بُدم كافر ، مسلمان مىشوم

من گنه كار توام ، رحمى بكن * بر مكن يك‌بارگيم از بيخ و بن

كافر پير ار پشيمان مىشود * چونكه عذر آرد ، مسلمان مىشود

حاليا من هم گذشتم از خلاف * حكم دارى ، تيغ بركش از غلاف

هر چه گوئى من تو را فرمان برم * در بد و نيك آمد آن ننگرم

در وجود تو شوم من منعدم * چون محبّم حبّ يُعمى و يُصِم

گفت زن : آهنگ بِرّم مىكنى * يا به حيلت كشف سرّم مىكنى ؟

گفت : و اللَّه عالم السّرّ الخفى * كآفريد از خاك آدم را صفى

از سر مهر و صفا است و خضوع * حقّ آن‌كس كه به دو دارم رجوع

گرنه پيشت امتحانست اين هوس * امتحان را امتحان كن يك نفس

سر مپوشان تا پديد آيد سرم * امر كن تو هر چه بر وى قادرم

دل مپوشان تا پديد آيد دلم * تا قبول آرم هر آنچه قابلم

چون كنم در دست من چه چاره است ؟ * درنگر تا جان من چه‌كاره است ؟