سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٠

حكاية فيها دراية

عقل خود را از من افزون ديده [ اى ] * تو مَنِ كم‌عقل را چون ديده‌اى ؟

همچو گرگ غافل اندر ما مجه * اى ز ننگ عقل تو بىعقل به !

چونكه عقل تو عقيله [ ىْ ] مردمست * آن نه عقلست آن كه مار و كژدمست

خصم ظلم و مكر تو ، اللَّه باد ! * مكر عقل تو ز ما كوتاه باد !

هم تو مارى ، هم فسونگر ، اى عجب ! * مارگير و مارى اى ننگ عرب !

زاغ اگر زشتىّ خود بشناختى * همچو برف از درد و غم بگداختى

زن ازين گونه خشن گفتارها * خواند بر شوى خود آن طومارها

مرد گفتا : تو زنى يا بو الحزن ؟ * فقر فخر آمد مرا بر سر مزن

كار درويشى وراى فهم تست * سوى درويشان بمنگر سست سست

زانكه درويشان وراى ملك و مال * روزييى دارند خاص از ذو الجلال

حق تعالى عادلست و عادلان * كى كنند استمگرى بر بيدلان ؟

آن يكى را نعمت و كالا دهند * وين دگر را بر سر آتش نهند

فقر فخرى از گزافست و مجاز ؟ * نى هزاران عزّ پنهانست و ناز

از غضب بر من لقبها راندى * يارگيرم ، مارگيرم خواندى

از طمع هرگز نخوانم من فسون * اين طمع را كرده‌ام من سرنگون

حاش للَّه ! طمع من از خلق نيست * از قناعت در دل من عالمى ست

اى زن ار طمّاع مىبينى مرا * زين تحرّى زنانه برتر آ

آن طمع را ماند و رحمت بود * كو طمع آنجا كه آن نعمت بود ؟

صبر كن با فقر ، بگذار اين ملال * زانكه در فقرست نور ذو الجلال

سركه مفروش و هزاران جان ببين * از قناعت غرق بحر انگبين

صد هزاران جان تلخى كش نگر * همچو گُل آغشته اندر نيشكر

اى دريغا مر تو را گنجا بدى * تا ز جانم شرح دل پيدا بدى !

گر جهان را پردر مكنون كنم * روزى تو چون نباشد چون كنم ؟

ترك جنگ و رهزنى اى زن ! بگو [ ى ] * ور نمىگوئى ، به ترك من بگوى