سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٩

حكاية فيها دراية

چه عطا ؟ ما بر گدائى مىتنيم * مر مگس را در هوا رگ مىزنيم

گر كسى مهمان رسد ، گر من منم * چون بخسبد دلقش از تن بر كنم

شوى گفتش : چند جوئى دخل و كشت * خود چه ماند از عمر ؟ افزونتر گذشت

عاقل اندر بيش و نقصان ننگرد * زانكه هر دو همچو سيلى بگذرد

خواه صاف و خواه سيل تيره‌رو * چون نمىپايد ، دمى از وى مگو

اندرين عالم هزاران جانور * مىزيد خوش‌عيش ، بىزير و زبر

تو جوان بودى و قانع‌تر بدى * رز طلب گشتى ، خود اوّل رز بدى

رز بدى پرميوه ، چون كاسد شدى ؟ * هم به وقت پختنت ، فاسد شدى

جفت مايى ، جفت بايد در صفت * تا برآيد كارها با مصلحت

جفت بايد بر مثال همدگر * در دو جفتِ كفش و موزه درنگر

من روم سوى قناعت دل قوى * تو چرا سوى شناعت مىروى ؟

مرد قانع از سر اخلاص و سوز * زين نسق مىگفت با زن تا به روز

زن برو زد بانگ كاى ناموس كيش ! * من فسون تو نخواهم خورد بيش

ترّهات از دعوى و دعوت مگو * رو سخن از كبر و از نخوت مگو

چند حرف طمطراق و كار و بار * كار و حال خود ببين و شرم دار

كبر زشت و از گدايان زشت‌تر * روز برف و سرد و آنگه جامه تر !

چند دعوى و دم و باد بروت ؟ * اى تو را خانه چو بيت العنكبوت !

از قناعت كى تو جان افروختى ؟ * از قناعتها تو نام آموختى

گفت پيغمبر : قناعت چيست ؟ گنج * گنج را تو وانمىدانى ز رنج

اين قناعت نيست جز گنج روان * تو مزن لاف اى غم و رنج روان !

تو مخوانم جفت ، كمتر زن بغل * جفت انصافم ، نيَم جفت دغل

چون قدم با مير و با بگ مىزنى * چون ملخ را در هوا رگ مىزنى

با سگان زين استخوان در چالشى * چون نى اشكم تهى در نالشى

سوى من منگر به خوارى سست سست * تا نگويم آنچه در رگهاى تست