سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٠

فى معرفة الرّوح و انّه الأصل و الجسد بمنزلة اللّباس

چون فراموشت شود تدبير خويش * يا بى آن بخت جوان از پيرِ خويش

چون فراموش خودى ، يادت كنند * بنده گشتى ، آنگَهْ آزادت كنند

گر تو خواهى حرّى و دل زندگى * بندگى كن ، بندگى كن ، بندگى

از خودى بگذر كه تا يا بى خدا * فانى حق شو كه تا يا بى بقا

گر تو را بايد وصال راستين * محو شو ، و اللَّه أعلَم بِاليقين

حق تعالى كه سماوات آفريد * از براى رفع حاجات آفريد

هر كجا دردى ، دوا آنجا رود * هر كجا فقرى ، نوا آنجا رود

آب كم جو ، تشنگى آور به دست * تا بجوشد آب از بالا و پست

تا نزارد طفلك نازك گلو * كى روان گردد ز پستان شير او ؟

رو بدين بالا و پستيها بِدَوْ * تا شوى تشنه حرارت را گِرَوْ

بعد از آن از بانگ زنبور هوا * بانگ آب جو نيوشى ، اى كيا !

حاجت تو كم نباشد از حشيش * آب را گيرى سوى او مىكشيش

تن شناسان زود ما را گُم كنند * آب‌نوشان ترك مشك و خم كنند

جان شناسان از عددها فارغند * غرقه درياى بىچونند و چند

جان شو و از راه جان جان را شناس * يار بينش شو ، نه فرزند قياس

خويشتن نشناخت مسكين آدمى * از فزونى آمد و شد در كمى

خويشتن را آدمى ارزان فروخت * بود اطلس ، خويش بر دلقى بدوخت

چون به جد مشغول باشد آدمى * او ز ديد رنج خود باشد عمى

از زنان مصر يوسُف شد سمر * كه ز مشغولى نشد زيشان خبر

پاره پاره كرده ساعدهاى خويش * روح واله كه نه پس بيند ، نه پيش

اى بسا مرد شجاع اندر حراب * كه ببرّد دست يا پايش ضراب

او همان دست آورد در گيرودار * بر گمان اين كه هست آن بر قرار