سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٥

فى الصّبر على الرّياضة و السّعى

پس مجو پيشى ازين سر لنگ باش * وقت واگشتن تو پيش آهنگ باش

آخِرونَ السّابقون باش اى ظريف ! * بر شجر سابق بود ميوه [ ىْ ] طريف

گرچه ميوَه آخر آمد در وجود * اوّلست او زانكه او مقصود بود

چون ملايك گوى : لا عِلم لَنا * تا بگيرد دست تو عَلَّمتَنا

گر درين مكتب ندانى تو هجا * همچو احمد پَرّى از نورِ حجا

گر نباشى نامدار اندر بلاد * گُم نه‌اى ، اللَّه أعلَم بِالعِباد

اندر آن ويران كه آن معروف نيست * از براى حفظ گنجينه [ ى ] زريست

موضع معروف كى بنهند گنج ؟ * زين قِبَل آمد فرج در زير رنج

خاطر آرد بس شكال اينجا وليك * بسكلد اشكال را استور نيك

هست عشقش آتشى اشكال سوز * هر خيالى را بروبد نور روز

هم از آن سو جو جواب اى مرتضى ! * كان سؤال آمد از آن سو مر تو را

گوشهء بىتوشهء دل شه رهى ست * تاب لا شرقى و لا غرب از مهى ست

تو ازين سو و از آن سو چون گدا * اى كُهِ معنى چه مىجوئى صدا ؟

هم از آن سو جو كه وقت درد تو * مىشوى در ذكر يا ربّى دو تو

وقت درد و مرگ آن‌سو مىچمى * چونكه دردت رفت ، چونى اعجمى ؟

وقت محنت گشته [ اى ] اللَّه گو * چونكه محنت رفت ، گوئى : راه كو ؟

اين از آن آمد كه حق را بىگمان * هر كه بشناسد ، بود دايم بران

وانكه در عقل و گمان هستش حجيب * گاه پوشيده‌ست و گه بدريده جيب

عقل جزئى گاه تيره ، گه نگون * عقل كلّى ايمن از ريب المنون

عقل به فروش و هنر ، حيرت بخر * رو به خوارى ، نى بخارا ، اى پسر !

ما چه خود را در سخن آغشته‌ايم * كز حكايت ما حكايت گشته‌ايم

من عدم و افسانه گردم در حنين * تا تقلّب يابم اندر ساجدين

اين حكايت نيست پيش مرد كار * وصف حالست و حضور يار غار

آن اساطير اوّلين كه گفت عاق * حرف قرآن را بد آثار نفاق