سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٠

حكاية فى تحقيق معنى التّوبة و حقيقة الأوبة

يافت شد و اندر فرج دريافتيم * مژدگانى ده كه گوهر يافتيم

از غريو و نعره و دستك زدن * پر شد آن حمّام ، قَد زالَ الحَزَن

آن نصوح رفته باز آمد به خويش * ديد چشمش تابش صد روز بيش

مى حلالى خواست از وى هر كسى * بوسه مىدادند بر رويش بسى

بدگمان بوديم ، ما را كن حلال * گوشت تو خورديم اندر قيل و قال

زانكه ظنّ جمله بر وى بيش بود * چونكه در قربت ز جمله پيش بود

خاصّ دلّاكش بد و محرم نصوح * بلكه همچون دو تنى يك گشته روح

گوهر ار برده‌ست ، او برده‌ست و بس * زو ملازم‌تر به تركان نيست كس

اوّل او را خواست جستن در نبرد * بهر حرمت داشتش تاخير كرد

تا بود كان را بيندازد بجا * اندرين مهلت رهاند خويش را

اين حلاليها ازو مىخواستند * وز براى عذر برمىخاستند

گفت : بُد فضل خداى دادگر * ورنه زانچم گفته شد ، هستم بتر

چه حلالى خواست مىبايد ز من ؟ * كه منم مجرم‌ترِ اهل زمن

آنچه گفتيدم ز بد از صد يكيست * بر من اين كشفست اگر كس را شكيست

من همىدانم و آن ستّار من * جرمها و زشتى كردار من

اوّل ابليسى مرا استاد بود * بعد از آن ابليس پيشم باد بود

حق بديد آن جمله را ناديده كرد * تا نگردم در فضيحت روىْزرد

باز رحمت پوستين‌دوزيم كرد * توبه [ ىِ ] شيرين چو جان روزيم كرد

هرچه كردم ، جمله ناكرده گرفت * طاعت ناكرده ، آورده گرفت

همچو سرو و سوسنم آزاد كرد * همچو بخت و دولتم دلشاد كرد

نام من در نامه [ ىِ ] پاكان نوشت * دوزخى بودم ، ببخشيدم بهشت

آه كردم ، چون رسن شد آه من * گشت آويزان رسن در چاه من

آن رسن بگرفتم و بيرون شدم * شاد و زفت و فربه و گلگون شدم

در بُن چاهى همىبودم زبون * در همه عالم نمىگنجم كنون