سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٧

فى انّ العلوم الرّسميّة و الشّهوات الدّنيويّة تحجبان عن الواردات الغيبيّة و العلوم اللّدنّيّة

ور دمى هم فارغ آرندتْ زِ نان * گِرْدِ چادر گردى و عشق زَنان

باز استسقات چون شد موج زن * ملك و شهرى بايدت پرنان و زن

مار بودى ، اژدها گشتى مگر * يك سرت بود ، اين زمانى هفت سر

اژدهاى هفت سر دوزخ بود * حرص تو دانه و دوزخ فخ بود

دام را بِدْران ، بسوزان دانه را * باز كن درهاى نَو اين خانه را

چون تو عاشق نيستى اى نر گدا * همچو كوه بىخبر دارى صدا

كوه را گفتار كى باشد ز خود ؟ * عكس غيرست آن صدا اى معتمد !

گفت تو زان‌سان كه عكس ديگريست * جمله احوالت به غير عكس نيست

خشم و ذوقت هر دو عكس ديگران * شادى قوّاده و خشم عوان

آن عوان را آن ضعيف آخر چه كرد * كه دهد او را به كينه زجر و درد ؟

تا به كى عكس خيال لامعه ؟ * جهد كن تا گردى صاحب واقعه

تا كه گفتارت ز حال تو بود * سير تو با پرّوبال تو بود

صيد گيرد تير هم با پرّ غير * لاجرم بىبهره است از لحم طير

باز صيد آرد به خود از كوهسار * لاجرم شاهش خوراند كبك و سار

منطقى كز وحى نبود ، از هواست * همچو خاكى در هوا و در هباست

گر نمايد خواجه را اين دم غلط * ز اوّل وَ النّجم برخوان چند خط

تا كه لا ينطق محمّد از هوا * انّه الّا بوحىٍ احتوى

احمدا ! چون نيستت از وحى پاس * جسميان را ده تحرّى و قياس

كز ضرورت هست مردارى حلال * كه تحرّى نيست در كعبه [ ىْ ] وصال

بىتحرّى و اجتهادات هدى * هر كه بدعت پيشه گيرد از هوا

همچو عادش بربَرَد باد و كُشد * نى سليمانست تا تختش كشد

عاديان را باد ز استكبار بود * يار خود پنداشتند ، اغيار بود

چون بگردانيد ناگه پوستين * خردشان بشكست آن بِئسَ القَرين

باد را بشكن كه بس فتنه‌ست باد * پيش از آن كت بشكند او همچو عاد