سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٥

فى انّ فيضه تعالى لا يتوقّف على قابليّة المحلّ

آن شعاعى بود بر ديوارشان * جانب خورشيد وارفت آن نشان

بر هر آن چيزى كه افتد آن شعاع * تو بران هم عاشق آيى اى شجاع !

عشق تو بر هر چه آن موجود بود * آن ز وصف حق زراندود بود

چون زرى با اصل رفت و مس بماند * وز زرى خويشتن مفلس بماند

طبع سير آمد ، طلاق او براند * پشت بر وى كرد دست از وى فشاند

زر ز روى قلب در كان مىرود * سوى آن كان رو تو هم كان مىرود

نور از ديوار با خور مىرود * تو بدان خور رو كه در خور مىرود

زين سپس بستان تو آب از آسمان * چون نديدى تو وفا از ناودان

فى انّ فيضه تعالى لا يتوقّف على قابليّة المحلّ

فى انّ فيضه تعالى لا يتوقّف على قابليّة المحلّ

چارهء آن دل عطاى مبدليست * دادِ او را قابليّت شرط نيست

بلكه شرط قابليّت داد اوست * داد لبّ و قابليّت چيست ؟ پوست

اين كه موسى را عصا ثعبان شود * همچو خورشيدى كفش رخشان شود

صد هزاران معجزات انبيا * كان نيايد در ضمير و وهم ما

نيست سخره مايه تصريف خداست * نيستها را قابليّت از كجاست ؟

قابلى گر شرط فعل حق بدى * هيچ معدومى به هستى نامدى

سنّتى بنهاد و اسباب و طرق * طالبان را زير ازراقى تتق

بيشتر احوال بر سنّت رود * گاه قدرت خارق سنّت شود

سنّت و عادت نهاده با مزه * باز كرده خرق عادت معجزه

بىسبب گر عزلها موصول نيست * قدرت از عزل سبب معزول نيست

اى گرفتار سبب بيرون مپر * ليك عزل آن مسبّب ظن مبر

هر چه خواهد آن مسبّب ، آورد * قدرت مطلق سببها بر درد

ليك اغلب بر سبب راند نفاد * تا بداند طالبى جستن مراد

چون سبب نبود ، چه ره جويد مريد ؟ * پس سبب در راه مىبايد دريد