سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٠

فى تفسير الأصمّ الشّديد السّمع و الأعمى الحديد البصر و العارى الطّويل الذّيل

يك نظر او سوى صحرا مىكند * يك نظر حرصش به دانه مىكشد

اين نظر با آن نظر چاليش كرد * ناگهانى از خرد خاليش كرد

باز مرغى كان تردّد را گذاشت * زان نظر بركند و بر صحرا گماشت

شاد پرّوبال او بَخّا لَهُ * تا امام جمله آزادان شد او

هر كه او را مقتدا سازد برست * در مقام امن و آزادى نشست

زانكه شاه حازمان آمد دلش * تا گلستان و چمن شد منزلش

حزم ازو راضى و او راضى ز حزم * اين‌چنين كن گر كنى تدبير و عزم

بارها در دام حرص افتاده‌اى * حلق خود را در بريدن داده‌اى

بازت آن توّاب لطف آزاد كرد * توبه پذرفت و شما را شاد كرد

گفت : ان عُدْتم كَذا عُدْنا كَذا * نَحنُ زَوَّجنَا الفعالَ بالجزا

بار ديگر سوى اين دام آمديد * خاك اندر ديده [ ىِ ] توبه زديد

بازتان توّاب بگشاد آن گره * گفت : هين بگريز ، روى اين‌سو منه

باز چون پروانه [ ىِ ] نسيان رسيد * جانتان را جانب آتش كشيد

كم كن اى پروانه ! نسيان و شكى * در پر سوزيده بنگر تو يكى

چون رسيدى شكر آن باشد كه هيچ * سوى آن دانه ندارى پيچ پيچ

تا تو را چون شكر گويى بخشد او * روزيى بىدام و بىخوف عدو

شكر آن نعمت كه‌تان آزاد كرد * نعمت حق را ببايد ياد كرد

چند اندر رنجها و در بلا * گفتى : از دامم رها ده ، اى خدا !

تا چنين خدمت كنم ، احسان كنم * خاك اندر ديده [ ىِ ] شيطان كنم

چون خلاصى داد حقّت ز امتحان * همچنانستى كه بودى همچنان

كَر امل را دان كه مرگ ما شنيد * مرگ خود نشنيد و نقل خود نديد

حرص نابيناست ، بيند موبه‌مو * عيب خلقان و بگويد كو [ به ] كو