سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٥٩

حكاية

آستين پيرهن بنمود زن * بس درشت و پُروسخ بد پيرهن

گفت : از سختى تنم را مىخورد * كس كسى را كسوه زين‌سان آورد ؟

گفت : اى زن ! يك سؤالت مىكنم * مرد درويشم ، همين آمد فنم

اين درشتست و غليظ و ناپسند * ليك بنديش اى زن انديشه‌مند !

اين درشت و زشت‌تر يا خود طلاق ؟ * اين تو را مكروه‌تر يا خود فراق ؟

همچنان اى خواجهء تشنيع زن ! * از بلا و رنج و از فقر و محن

لاشك اين ترك هوا تلخى دِه است * ليك از تلخىِّ بُعدِ حق به است

گر جهاد و صوم سختست و خَشن * ليك اين بهتر ز بُعد ممتحن

رنج كى ماند دمى كه ذو المنن * گويدت : چونى تو ؟ اى رنجور من !

ور نگويد ، كت نه آن فهم و فنست * ليك آن ذوق تو پرسش كردنست

آن مليحان كه طبيبان دلند * سوى رنجوران به پرسش مايلند

ور حذر از ننگ و از نامى كنند * چاره‌اى سازند و پيغامى كنند

ورنه در دلشان بود آن مفتكر * نيست معشوقى ز عاشق بىخبر

اى تو جوياى نوادِرْداستان ! * هم فسانهء عشقبازان را بخوان

ديده‌اى عمرى تو داد و داورى * وانگه از ناديدگان ناشىترى

هر كه شاگرديش كرد استاد شد * تو سپس‌تر رفته‌اى اى گول لد

خود نبود از والدَينت اعتبار * هم نبودت عبرت از ليل و نهار

تو بران رنگى كه اول زاده‌اى * يك قدم زان پيشتر ننهاده‌اى

همچنان دوغ ترش در معدنى * خود نگردى زو مُخَلَّص روغنى

چون حشيشى پا به گلْ بربسته‌اى * گرچه از باد هوس سرگشته‌اى

همچو قوم موسى اندر حَرّ تيه * مانده‌اى بر جاى چل سال اى سفيه !

مىروى هر روز تا شب هروله * خويش مىبينى در اوّل مرحله

نگذرى زين بُعدِ سيصدساله تو * تا كه دارى عشق آن گوساله تو

بارى اكنون تو ز هر جُزْوَتْ بپرس * صد زبان دارند اين اجزاى خُرْس