سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٥٠

حكاية

چون ندارم زور بازو و سَنَدْ * تيغم او بستاند و بر من زند

رغم اين نفس وقيحه خوى را * كه نپوشد رو ، خراشم روى را

تا شود كم اين جمال و اين كمال * چون نباشد رو ، كى افتم در و بال ؟

گر دلم خوى صبورى داشتى * روى خوبم جز صفا نفراشتى

چون نديدم روى فرهنگ و صلاح * خصم ديدم ، زود بشكستم سلاح

تا نگردد تيغ من او را كمال * تا نگردد خنجرم بر من و بال

مىگريزم تا رگم جنبان بود * كى فرار از خويشتن آسان بود ؟

آنكه از غيرى بود او را فرار * چون ازو ببريد ، گيرد او قرار

من كه خصمم هم منم اندر گريز * تا ابد كار من آمد خيزخيز

نى به هندش ، ايمنى نى در ختن * آنكه خصم اوست سايه [ ىْ ] خويشتن

چون فناش از فقر پيرايه شود * او محمّدوار بىسايه شود

فَقر فَخرى را فنا پيرايه شد * چون زبانهء شمع او بىسايه شد

شمع چون گردد زبانه پا و سر * سايه را نبود به گرد او گذر

موم از خويش و ز سايه در گريخت * در شعاع از بهر او كه شمع ريخت

گفت او : بهر فنايت ريختم * گفت : من هم در فنا بگريختم

شمع چون در نار شد كلّى فنا * نى اثر بينى ز شمع و نه ضيا

پر پى غيرست و سر از بهر من * خانهء سمع و بصر استون تن

جان فدا كردن براى صيد غير * كفر مطلق دان و نوميدى ز خير

هين مشو شكّر به پيش طوطيان * بلكه زهرى شو ، شو ايمن از زيان

يا براى شادباشى در خطاب * خويشتن مردار كن پيش كلاب

پس خضر كِشتى براى آن شكست * تا كه آن كشتى ز ظالم بازرست

فَقر فَخرى بهر آن آمد غنى * تا ز طمّاعان گريزم در عنى

گنجها را در خرابى زان نهند * تا ز حرص اهل عمران وارهند

پر نتانى كند ، رو خلوت گزين * تا نگردى جمله خرج آن و اين