سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٨

فى انّ الخيرات الظّاهرة منبئة عن صدق الاعتقاد

تا بجنباند به هنجار و به فن * تا بدانم من كه پنهان بود من

يا كلام بنده‌اى كان جزو اوست * در رود در گوش او كو وحى جوست

جنبشى بايست اندر اجتهاد * تا كه دوغ آن روغن از دل باز داد

روغن اندر دوغ باشد چون عدم * دوغ در هستى برآورده علم

آنكه هستت مىنمايد ، هست پوست * وانكه فانى مىنمايد ، اصل اوست

دوغ روغن ناگرفتست و كهن * تا بنگزينى ، تبه خرجش مكُن

هين بگردانش به دانش دست دست * تا نمايد آنچه پنهان كرده است

زانكه اين فانى دليل باقى است * لابه [ ىِ ] مستان دليل ساقى است

ما درين دهليز قاضىّ قضا * بهر دعوىّ الستيم و بلى

كه بلا گفتيم آن را ز امتحان * فعل و قول ما شهودست و بيان

از چه در دهليز قاضى تن زديم * نى كه ما بهر گواهى آمديم

چند در دهليز قاضى اى گواه ! * حبس باشى ؟ ده شهادت از پگاه

زان بخواندندت بدينجا تا كه تو * آن گواهى بدهى و نارى عتو

از لجاج خويشتن بنشسته‌اى * اندرين تنگى لب و كف‌بسته‌اى

يك زمان كارست ، بگذار و بتاز * كار كوته را مكن بر خود دراز

خواه در صد سال و خواهى يك‌زمان * اين امانت واگذار و وارهان

اين نماز و روزه و حجّ و جهاد * چون گواهى دادنست از اعتقاد

اين زكات و هديه و ترك حسد * هم گواهى دادنست از سرّ خود

روزه گويد كرد تقوى از حلال * در حرامش دان كه نبود اتّصال

وان زكاتش گفت كو از مال خويش * مىدهد ، پس چون بدزدد ز اهل كيش ؟