سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٣

تمثيل

هم تو شاه و هم تو لشكر ، هم تو تخت * هم تو نيكوبخت باشى ، هم تو بخت

چون تو باشى تخت خود اى معنوى ! * پس تو كه تختى ، ز خود كى گم شوى ؟

تو ز خود كى گم شوى اى خوش‌خصال ؟ * چونكه عين تو تو راشد ملك و مال

چون سليمان شو كه تا ديوان تو * سنگ بُرّند از پى ايوان تو

چون سليمان باش ، بىوسواس و ريو * تا تو را فرمان برد جنّى و ديو

خاتم تو ، اين دلست و هوش دار * تا نگردد ديو را خاتم شكار

پس سليمانى كند بر تو مدام * ديو با خاتم حذر كُن ، و السّلام

آن سليمانى دلا ! منسوخ نيست * در سر و سرّت سليمانى كنيست

ديو هم وقتى سليمانى كند * ليك هر جولاهه اطلس كى تند ؟

دست جنباند چو دست او وليك * در ميان هر دوشان فرقيست نيك

اى بسا مسجد برآورده كرام * ليك نبود مسجد اقصاش نام

آن بناى انبيا بىحرص بود * زان چنان پيوسته رونقها نمود

كعبه را گر هر دمى عزّى فزود * آن ز اخلاصات ابراهيم بود

فضل آن خانه ز خاك و سنگ نيست * ليك در بنّاش حرص و جنگ نيست

نى كتبشان مثل كتب ديگران * نى مساجدشان ، نه كسب و خانمان

نى ادبشان ، نى غضبشان ، نى نكال * نى نعاس و نى قياس و نى مقال

هر يكيشان را ، يكى فرّى دگر * مرغ جانشان طاير از پرّى دگر

دل همىلرزد ز ذكر حالشان * قبله [ ىِ ] افعال ما افعالشان

مرغشان را بيضه‌ها زرّين بُدَه‌ست * نيم‌شب جانشان سحرگه‌بين شده‌ست

سايه [ ىِ ] خود را ز خود دانسته‌اند * چابك و چست و كش و برجسته‌اند

هاون گردون اگر صد بارشان * خرد كوبد اندرين گِلزارشان

اصل اين تركيب را چون ديده‌اند * از فروغ وهم كم ترسيده‌اند