سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٨٥

فى ذمّ أبناء الدّنيا و نصح المستعدّين للاهتداء

رونق و طاق و طرنب سحرشان * گرچه خلقان را كشد گردنكشان

سحرهاى ساحران و آن جمله را * مرگ چوبى دان كه آن شد اژدها

جادويها را همه يك لقمه كرد * يك جهان پرشب بد آن را صبح خورد

هر كسى را دعوى حسن و نمك * سنگ مرگ آمد نمكها را محك

نور محشر چشمشان بينا كند * چشم بندىّ تو را رسوا كند

صد هزاران خوى بد آموخته * ديده‌هاى عقل دل بردوخته

كمترين خوشان به زشتى آن حسد * آن حسد كه گردن ابليس زد

هر كه را ديد او كمال از چپ و راست * از حسد قولنجش آمد درد خاست

زانكه هر بدبخت خرمن‌ْسوخته * مىنخواهد شمع كس افروخته

هين كمالى دست آور تا تو هم * از كمال ديگران نفتى به غم

از خدا مىخواه دفع اين حسد * تا خدايت وارهاند از حسد

او تو را مشغوليى بخشد درون * تا نپردازى از آن سوى برون

جرعهء مَى را خدا آن مىدهد * كه به دو مست از دو عالم مىرهد

كرد مجنون را ز عشق پوستى * كو ندانستى عدو از دوستى

صد هزاران اين‌چنين مىدارد او * كه بر ادراكات تو بگمارد او

هست مىهاى شقاوت نفس را * كه ز ره بيرون برد آن نحس را

هست مىهاى سعادت عقل را * كه بيابد منزل بىنَقْل را

خيمه [ ىِ ] گردون ز سر مستىّ خويش * بركند ، ز آن‌سو بگيرد راه پيش

هين بهر مستى ، دلا ! غرّه مشو * هست عيسى مستِ حق ، خَر مست جو

مىشناسا ! هين بچش با احتياط * تا ميى يا بى منزّه ز اختلاط

هر دو مستى مىدهندت ليك اين * مستىات آرد كشان تا ربّ دين

تا رهى از فكر و وسواس و حِيَل * بىعقال اين عقل در رقص الجمل

سخت مىآيد فراق اين مَمَرّ * پس فراق آن مَقَر دان سخت‌تر

چون فراق نقش سخت آيد تو را * تا چه سخت آيد ز نقّاشش جدا