سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٨٢

فى انّ الإنسان لو عرف جهل نفسه و عماها و ساير عيوبها دلّه ذلك على المعرفة

نردبان خلق اين ما و مَنى ست * عاقبت زين نردبان افتاد نيست

هر كه بالاتر رود ابله‌ترست * گردن او خُردتر خواهد شكست

ظِلِّ ذَلّت نَفسُهُ خوش مضجعىست * مستعِدّانِ صفا را مهجعيست

گر ازين سايه روى سوى منى * زود طاغى گردى و ره گم كنى

پس برو خاموش باش از انقياد * زير ظلِّ امرِ شيخ و اوستاد

صد هزاران ظلمتست از خشم تو * بر عباد اللّه اندر چشم تو

خشم بفشان ، چشم بگشا ، شاد شو * عبرت از ياران بگير استاد شو

كوه در سوراخ سوزن كى رود ؟ * جز مگر كان كوه برگ كه شود

كوه را كَهْ كن به استغفار خوش * جام مغفوران بگير و خوش بكش

يا تو پندارى كه تو نان مىخورى ؟ * زهر مار و كاهش جان مىخورى

نان كجا اصلاح آن جانى كند * كو دل از فرمان جانْ دِهْ بركند ؟

يا تو پندارى كه حرف مثنوى * چون بخوانى رايگانش بشنوى ؟

يا كلام حكمت و سرّ نهان * اندر آيد زغبه در گوش و دهان ؟

اندر آيد ليك چون افسانها * پوست بنمايد نه مغز و دانها

در سرو رو دركشيده چادرى * رو نهان كرده ز چشمت دلبرى

شاهنامه يا كليله پيش تو * همچنان باشد كه قرآن از عتو

فرق آنگه باشد از حق و مجاز * كه كند كحل عنايت چشم باز

ورنه پشك و مشك پيش اخشمى * هر دو يكسانست ، چون نبود شمى

خويشتن مشغول كردن از ملال * باشدش قصد از كلام ذو الجلال

كآتش وسواس را و غصّه را * زان سخن بنشاند و سازد دوا