سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٧٧

فى الإشارة إلى جهة الوحدة فى الخلائق

پس بدان كه صورت خوب و نكو * با خصال بد نيرزد يك طسو

ور بود صورت حقير و ناپذير * چون بود خلقش نكو ، در پاش مير

صورت ظاهر فنا گردد بدان * عالم معنى بماند جاودان

چند بازى عشق با نقش سبو * بگذر از نقش سبو و آب جو

صورتش ديدى ز معنى غافلى * از صدف دُر را گزين گر عاقلى

اين صدفهاى قوالب در جهان * گرچه جمله زنده‌اند از بحر جان

ليك اندر هر صدف نبود گُهَر * چشم بگشا در دل هريك نگر

كان چه دارد وين چه دارد ، مىگزين * زانكه كميابست آن دُرّ ثمين

گر به صورت مىروى ، كوهى به شكل * در بزرگى هست صد چندان كه لعل

از يك انديشه كه آيد در درون * صد جهان گردد به يكدم سرنگون

مىنمايد پيش چشمت كُه بزرگ * هست انديشه چو موش و كوه گُرگ

عالم اندر چشم تو هول و عظيم * ز ابر و رعد و چرخ دارى لرز و بيم

وز جهان فكرتى اى كم ز خر ! * ايمن و غافل چو سنگ بىخبر

زانكه نَفْسى وز خِرَد بىبهره‌اى * آدمى خو نيستى ، خركرّه‌اى

سايه را تو شخص مىبينى ز جهل * شخص از آن شد پيش تو بازى و سهل

باش تا روزى كه آن فكر و خيال * بىحجابى برگُشايد پرّوبال

كوهها بينى شده چون پشم نرم * نيست گشته اين زمين سرد و گرم

نى سما بينى ، نه اختر ، نى وجود * جز خداى واحِدِ حَىّ وَدود

آفرين بر عشق كُلّ اوستاد * صد هزاران ذرّه را داد اتّحاد

همچو خاك مفترق در رهگذر * يك سبوشان كرد دستِ كوزه‌گر

كاتّحاد جسمهاى آب و طين * هست ناقص ، جان نمىماند بدين