سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٧٦

فى انّ المعرفة غذاء الرّوح

ديدهء تو ، چون دلم را ديده شد * شد دل ناديده ، غرق ديده شد

آينه [ ىْ ] كلّى تو را ديدم ابد * ديدم اندر چشم تو من نقش خود

گفتم : آخر خويش را من يافتم * در دو چشمش راه روشن يافتم

گفت وهمم كان خيال توست ، هان ! * ذات خود را از خيال خود بدان

نقش من از چشم تو آواز داد * كه منم تو ، تو منى در اتّحاد

كاندرين چشم مُنير بىزوال * از حقايق راه كى يابد خيال ؟

در دو چشم غير من تو نقش خود * گر ببينى آن خيالى دان و رد

زانكه سُرمهء نيستى در مىكشد * باده از تصوير شيطان مىچشد

چشمشان خانهء خيالست و عَدَم * نيستها را هست بيند لاجرم

چشم من چون سرمه ديد از ذو الجلال * خانهء هستيست ، نى خانهء خيال

تا يكى مو باشد از تو پيش چشم * در خيالت گوهرى باشد چو يشم

يشم را آنگَهْ شناسى از گهر * كز خيال خود كنى كلّى عبر

فى انّ المعرفة غذاء الرّوح

فى انّ المعرفة غذاء الرّوح

قوتِ اصلىّ بَشَر نور خداست * قوت حيوانى مر او را ناسزاست

ليك از علّت درو افتاد دل * كه خورد او روز و شب زين آب و گل

روى زرد و پاى سست و دل سبك * كو غذاى و السَّما ذاتِ الحُبُك

آن غذاى خاصگان دولتست * خوردن آن بىگلو و آلتست

شد غذاى آفتاب از نور عرش * مر حسود و ديو را از دود فرش

در شهيدان يُرزَقُون فرمود حق * آن غذا را نى دهان بُد ، نى طبق

دل ز هر يارى غذائى مىخورد * دل ز هر علمى صفائى مىبرد

صورت هر آدمى چون كاسه‌ايست * چشم از معنى او حسّاسه‌ايست

از لقاى هر كسى چيزى خورى * وز قران هر قرين چيزى برى