سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٦٠

فى انّ الموجودات مسخّرات بِأَمرِه

دست را اندر احد و احمد بزن * اى برادر ! واره از بو جهل تن

فى انّ الموجودات مسخّرات بِأَمرِه

فى انّ الموجودات مسخّرات بِأَمرِه

آب و خاك و باد و آتش بنده‌اند * با من و تو مرده ، با حق زنده‌اند

پيش حق آتش هميشه در قيام * همچو عاشق روز و شب پيچان مدام

سنگ بر آهن زنى بيرون جهد * هم به امر حق قدم بيرون نهد

آهن نفس و هوا بر هم مزن * كاين دو مىزايند همچون مرد و زن

سنگ و آهن خود سبب آمد و ليك * تو به بالاتر نگر اى مرد نيك !

كاين سبب را آن سبب آورد پيش * بىسبب كى شد سبب هرگز ز خويش ؟

وان سببها كانبيا را رهبرند * آن سببها زين سببها برترند

اين سبب را آن سبب عامل كند * باز گاهى بىبر و عاطل كند

اين سبب را محرم آمد عقلها * وان سببها راست محرم انبيا

اين سبب چبْود ؟ به تازى گو رسن * اندرين چَهْ اين رسن آمد به فن

گردش چرخه رسن را علّتست * چرخه گردان را نديدن زلّتست

اين رسنهاى سببها در جهان * هان ، هان ، زين چرخ سرگردان مدان

تا نمانى صفر و سرگردان چو چرخ * تا نسوزى تو ز بىمغزى چو مرخ

باد آتش مىشود از امر حق * هر دو سرمست آمدند از خمر حق

آب حلم و آتش خشم اى پسر ! * هم ز حق بينى چو بگشائى نظر

گر نبودى واقف از حق جان باد * فرق كى كردى ميان قوم عاد

هود گرد مؤمنان خطّى كشيد * نرم مىشد باد كآنجا مىرسيد

هر كه بيرون بود زان خط جمله را * پاره پاره مىگسست اندر هوا

همچنين شيبان راعى مىكشيد * گرد بر گرد رمه خطى پديد

چون به جمعه مىشد او وقت نماز * تا نيارد گرگ آنجا تركتاز

هيچ گرگى در نرفتى اندر آن * گوسفندى هم نگشتى زان نشان