سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٣٥

فى الحثّ على تحصيل المعرفة و العشق

نيز مسجود كسى كو چون ملك * رسته باشد جانش از طغيان و شك

آتشى چه ، آهنى چه ، لب ببند * ريش تشبيه مشبّه بر مخند

پاى در دريا منه ، كم گوى از آن * بر لب دريا خمش كن لب‌گزان

گرچه صد چون من ندارد تاب بحر * ليك مىنشكيبم از غرقاب بحر

جان و عقل من فداى بحر باد ! * خونبهاى جان و عقل آن بحر داد

تا كه پايم مىرود ، رانم درو * چون نماند پا ، چو بطّانم درو

بىادب حاضر ز غايب خوشترست * حلقه گرچه كج بود ، نه بر درست ؟

اى تن آلوده ! به گرد حوض گرد * پاك كى گردد برون حوض مرد ؟

پاك كو از حوض مهجور اوفتاد * او ز پاكى خويش هم دور اوفتاد

پاكى اين حوض بىپايان بود * پاكى اجسام كم‌ميزان بود

زانكه دل حوضيست ، ليكن از كمين * سوى دريا راه پنهان دارد اين

پاكى محدود تو خواهد مدد * ورنه اندر خرج كَم گردد عدد

آب گفت آلوده را : در من شتاب * گفت آلوده كه دارم شرم از آب

گفت آب : اين شرم بىمن كى رود ؟ * از من اين آلودگى زائل شود

ز آب هر آلوده كو پنهان شود * الحياءُ يَمنَعُ الإيمان بود

دل ز پايه [ ىْ ] حوض تن گِلناك شد * تن ز آب حوض دلها پاك شد

گِرد پايه [ ىْ ] حوض دل گَرد اى پسر ! * هان ز پايه [ ىْ ] حوض تن مىكن حذر

بحر تن بر بحر دل بر هم زنان * در ميانشان برزخ لا يَبغيان

گر تو باشى راست ، ور باشى تو كژ * پيشتر مىرو به دو ، واپس مغژ

پيش شاهان گر خطر باشد به جان * ليك نشكيبند از آن باهمّتان

اى ملامتگر ! سلامت مر تو را * اى سلامت‌ْجو ! رها كن تو مرا

جان من كوره‌ست با آتش خوشست * كوره را اين بس كه خانه [ ى ] آتشست