سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٢٨

فى انّ المرجع إلى اللّه تعالى

همچو ماهى و آفتابى مىپرم * پرده‌هاى آسمانها مىدرم

روشنىّ عقلها از فكرتم * انفطار آسمان از فطرتم

بازم و حيران شود در من هما * جغد كبْود تا بداند سرّ ما ؟

اى خنك جغدى كه در پرواز من * فهم كرد از نيكبختى راز من !

در من آويزيد تا نازان شويد * گرچه جغدانيد ، شهبازان شويد

آنكه باشد با چنان شاهى مهيب * هر كجا افتد ، چرا باشد غريب ؟

هركه باشد شاه دردش را دوا * گر چو نى نالد ، نباشد بينوا

مالك ملكم ، نيم من طلبه خوار * طبل بازم مىزند شه از كنار

طبل باز من نداى ارجعى * حق گواه من برغم مدّعى

من نيم جنس شهنشه دور ازو * ليك دارم در تجلّى نور ازو

نيست جنسيّت ز روى شكل و ذات * آب جنس خاك آمد در ثبات

باد جنس آتش آمد در قوام * طبع را جنس آمده آخر مدام

جنس ما چون نيست جنس شاه ما * ماى ما شد بهر ماى او فنا

چون فنا شد ماى ما ، او ماند فرد * پيش پاى اسب او گردم چو گرد

خاك شد جان و نشانيهاى او * هست بر خاكش نشان پاى او

خاك پايش شو براى اين نشان * تا شوى تاج سر گردنكشان

تا كه نفريبد شما را شكل من * نُقل من نوشيد پيش از نقل من

اى بسا كس را كه صورت راه زد * قصد صورت كرد و بر اللّه زد

آخر اين جان با بدن پيوسته است * هيچ اين جان با بدن ماننده هست ؟

تاب نور چشم با پيهست جفت * نور دل در قطرهء خونى نهفت

شادى اندر گُرده و غم در جگر * عقل چون شمعى درون مغز سر

اين تعلّقها نه بىكيفست و چون * عقلها در دانش چونى زبون

جان كل با جان جزو آسيب كرد * جان ازو درّى ستد در جيب كرد

پس ز جان جان چو حامل گشت جان * از چنين جانى شود حامل جهان