سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٠٣

پىنوشت‌ها

( 32 ) . نگر : همان ، ص 225 .

( 33 ) . سنج : همان ، همان ص .

( 34 ) . نگر : همان ، ص 237 و 238 .

( 35 ) . نگر : همان ، ص 239 .

( 36 ) . نگر : همان ، ص 238 .

( 37 ) . سنج : دنبالهء جستجو در تصوّف ايران ، ص 260 .

( 38 ) . اگرچه در اين مقام نظر ما به استيزهء علماى شريعت با متصوّفان است ، بايد دانست - بر خلاف پندار برخى آسان‌گيران و ساده‌انديشان و وانمود جماعتى از صوفيان - اين نزاع يك‌سويه نبوده و در بسيارى از موارد صوفيان متعرّض شريعتمداران مىشده‌اند .

( 39 ) . نگر : دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، 3 / 270 .

( 40 ) . تلبيس ابليس ، ترجمهء ذكاوتى ، ص 137 .

( 41 ) . نگر : علّامهء مجلسى ، حسن طارمى ، انتشارات طرح نو ، چ 1 ، ص 221 .

( 42 ) . نگر : همان ، همان ص .

( 43 ) . نگر : تاريخ ادبيّات در ايران ، 5 / 213 . به نوشته مرحوم دكتر صفا ( همان ، همان‌جا ) اين چكامه « مونس ابرار » نام دارد و دستنوشت آن با شرح در كتابخانهء ملّى پاريس هست .

مىافزايم : متن مونس الأبرار در ميراث اسلامى ايران ( 7 / 427 - 437 ) چاپ شده است ( البتّه بدون شرح ) .

( 44 ) . الاعتقادات ، تحقيق السّيّد مهدىّ الرّجائى ، ص 48 .

( 45 ) . نگر : مهاجرت علماى شيعه . . . ، ص 165 .

( 46 ) . نگر : همان ، همان ص .

( 47 ) . سنج : علّامهء مجلسى ، حسن طارمى ، چ 1 ، ص 80 و 81 .

( 48 ) . خيراتيّه ، 2 / 65 - 73 .

( 49 ) . نگر : همان ، صص 433 - 450 .

( 50 ) . از كسانى كه بر اين مطلب انگشت نهاده‌اند ، يكى آقاى حسن طارمى هستند در : علّامهء مجلسى ، انتشارات طرح نو ، چ 1 ، ص 81 .

( 51 ) . به زعم راقم ، جاى يك بررسى جانانه و ژرفاشناسانه دربارهء چون و چند اثرگذارى صوفىستيزيهاى عالمان شريعتمدار بر سير و مسير تصوّف خالى است .

اين پرسش بارها در ذهن من مجال طرح يافته است كه : در ادوار مختلف كدامين بواعث بازار تصوّف را گرم مىداشته است ؟

هر چند اجمالا مىتوان گفت : اگر در سده‌هاى متقدّم لطف تصوّف و صفاى صوفيان رونق‌بخش خانقاه و فزايندهء اقبال عامه بود و پيكار علماى شريعت را بىثمر مىگذاشت ( نگر : ارزش ميراث صوفيّه ، ص 66 ) ، در