شرح مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٣

برجستن آتش چهل گز بالا و صف شدن و جهودان را در ميان گرفتن 7

نيست ، پس در متكلّم و قائل يگانگى چگونه تواند بود ؟ ! اين قسم اتّحاد نانديشد « 1 » مگر احول و مجنون .

اين‌همه آغاز ما « 2 » آخر يكيست * هركه او دو بيند احْول‌مردكيست

مقولهء مولوى است كه آغاز مثنوى ما و انجام او يكى است . هركه مثنوى را دو بيند ، احول مردكى است .

در بيان آنكه اين اختلاف در صورت و روش است ، نه در حقيقت راه

[ 500 ]

او ز يكرنگىّ عيسى بو نداشت * و ز مزاج خُمّ عيسى خو نداشت 6

[ 501 ]

جامهء صد رنگ ز ان خُمّ صفا * ساده و يكرنگ گشتى چون ضيا

يعنى : آن وزير از يكرنگى سبيل وصول حق خبر نداشت كه تخم لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ « 3 » در سينهء خود نگاشت . اگر از يكرنگى طرق موسى و عيسى خبر داشتى ، تخم دويى در دل نكاشتى كه خم وحدت

/ A 5 /

عيسى اگرچه از روى ظاهر متلوّن است ، امّا از روى حقيقت ساده و يكرنگ است كه از آن خم پرچهء اعتقاد او كه صد رنگ است ، ساده و يكرنگ برمىآيد .

برجستن آتش چهل گز بالا و صف شدن و جهودان را در ميان گرفتن 7

[ 879 ]

آبها در حوض گر زندانى است * باد نَشْفش « 4 » مىكند كاركانى است

[ 880 ]

مىرهاند ، مىبَرَد « 5 » تا معدنش * اندك‌اندك تا ببينى « 6 » بُردنش

« نشف » « 7 » هلاكى .

( 1 ) . ش : نينديشد . ( 2 ) . ش : + و . ( 3 ) . س : الرسله ؛ ش : الرسل . ( 4 ) . ش : نسفش . ( 5 ) . س ، ش : مرو را . ( 6 ) . ش : نه‌بينى . ( 7 ) . ش : نسف .