شرح مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٥٥٦

واژه‌نامه « 1 »

مطعومات : جمع « مطعوم » ، خوردنىها

مطلع : محلّ طلوع ، برآمدن خورشيد

مطلق : رها از هر قيد و تعيّن

مطوّق : دربند

مطيّه : مركب

مظلم : تاريك

معاين : آنچه به چشم ديده مىشود .

معبد : مصدر ميمى به‌معناى عبادت و پرستش كردن

معتدّ به : قابل توجّه

معجزه : آنچه انسانهاى عادى از آوردن آن ناتوانند . ازاين‌رو معجزه از نشانه‌هاى پيامبر راستين الهى است .

معدول : پيچيده‌شده ، بازگرديده

معراج : نردبان ، پلّه

معراجيان : عروج‌كنندگان ، عارفان

معرض : محل عرضه ، عرضه‌گاه

معزول : بركنارشده ، كنارگذاشته‌شده ، نفىشده

معطّل : تعطيل‌شده ، بىكار

معطى : بخشنده

معقّل : به بند كشيده‌شده ، گرفتار ، دربند

معكوس : وارونه

معمور : آباد

معنى : آنچه لفظ بر آن دلالت دارد ؛ قائم به غير ؛ مجرّد ؛ خدا

معيّت : همراهى ؛ معيّت حق : خدا در همه حال با مخلوقات است .

معين : يار ، ياور

مغ : پيشواى مذهبى زرتشتيان ؛ در اينجا « جبرى »

مغان : جمع « مغ » ، در اينجا « جبرى »

مغبون : آنكه در معامله فريب خورده و ضرر كرده است ؛ زيان‌ديده

مغرب : محلّ غروب خورشيد ، در اينجا مرتبهء جسمانى

مغفّل : ناآگاه ، نادان ، غفلت‌زده

مغمور : فرورفتن در چيزى

مفازه : بيابان بىآب‌وعلف

مفتاح الفرج : كليد گشايش

مفترق : جدا ، پراكنده

مفتقر : نيازمند

مفتكر : آنكه شخص درباره‌اش مىانديشد .

مفتون : فريفته‌شده

مفرط : فراوان ، بىاندازه

مفضل : بخشنده

مفلس : اسم فاعل « افلاس » ، مشتق از « فلس » به معناى پشيز و پول سياه ، شخص تهيدست را گويند . در اصطلاح فقهى مديونى است كه دارايى كافى براى اداى دين خود ندارد .

مفيد : فايده‌دهنده ، افاده‌كننده

مقال : سخن و گفتار