شرح مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٥٥١

واژه‌نامه « 1 »

گلستان : محل رويش و نگهدارى گل ؛ گاه كنايه از ياد خدا

گلگونه : سرخى كه براى آرايش به چهره مىماليدند .

گنج روان : به گفتهء فرهنگ‌نويسان ، گنج قارون است . براى آنكه پيوسته در درون زمين حركت مىكند و يا فرومىرود . ظاهرا مقصود گنجى است كه از زر و سيم خالص و سكّهء رايج نهاده باشند ، نه سكّهء قلب و مغشوش . روان ، بر فرض نخستين به معنى رونده و بر فرض دوم به‌معناى رايج است .

شرح مثنوى شريف ، ج 3 ، صص 988 - 989 .

گنده بغل : آنكه زيربغلش بوى بد دهد ، كنايه از خبيث‌دل ، تيره‌درون

گنده دهان : آنكه دهانش بوى بد مىدهد .

گوسالهء سامرى : گوساله‌اى كه مردم در غياب حضرت موسى ( ع ) ساختند و به پرستش آن پرداختند . گوساله‌اى كه حركت و صدا داشت .

گوشور : شنوا

گهر : مخفّف گوهر

لا إله الّا الله : جز خدا معبودى نيست

لابه : زارى ، گريه

لا تأسوا : اندوهگين نباشيد .

لاعلاج : علاج‌نشدنى

لاغ : سخن خنده‌دار ، لطيفه

لاف : گزاف ، سخن بيهوده و زياده از حد ، خودستايى

لامع : درخشنده ، تابان

لا يطاق : بيرون از توان

لا ينبغى : ناشايست

لا ينفع : بىسود ، بىفايده

لبّ : عقل ، خرد ، مغز ، حقيقت

لبان : شيرخوارگى ، شير دادن

لحم : گوشت

لسان الطير : زبان پرندگان

لطيف‌آشام : خوشگوار

لعاب : كنايه از سفسطه و مغالطه

لعب : بازى

لعبت : بازيچه

لعل : سنگ قيمتى سرخ رنگ مانند ياقوت

لم نشرح : نگشوديم

لمحه : چشم به هم زدن

لمع : جمع « لمعه » ، پرتو

لوا : پرچم

لوت : غذا ، خوردنى

لوث : آلودگى ، آلايش

لوح : صفحه

لوند : روسپى ، فاحشه

ليس : حرف نفى در زبان تازى