شرح مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٥٥٠
واژه‌نامه « 1 »
كسوف : خورشيدگرفتگى ؛ هنگامى كه ماه بين زمين و خورشيد باشد .
كشتن شمع : خاموش كردن شمع
كشتى تن : كنايه از ادراك حسّى
كظم : فروخوردن
كفشگر : كفش‌دوز
كل : كچل
كلاب : جمع « كلب » ، سگان
كلب : سگ
كلك : قلم ، نى
كلمهء توحيد : لا إله الّا الله
كمان كشيدن : پيروز شدن ، تحمّل كردن ، از عهده برآمدن
كما هى : آن‌گونه كه هست .
كمون : پوشيدگى ، نهان بودن ، نهفتگى ، نهان
كمينگاه عوارض : كنايه از شبهه‌ها و وسوسه‌ها
كناس : رفتگر ، رفتن
كنايس : جمع « كنيسه » ، محلّ عبادت يهودان
كنه : اصل ، حقيقت ، گوهر
كوشك : خانهء بزرگ ، كاخ تابستانى
كه : مخفّف « كوه »
كهف : غار
كياست : زيركى
كيس : كيسهء پول
كيش : آيين ، اعتقاد ، باور
كيف : كيفيت
گام پا : اثر قدم
گام و طواف : رفتن و گرد برگرديدن ؛ كنايه از صورت ظاهرى عبادتها
گبر : آتش‌پرست ، زردشتى ، كافر
گبر : در اينجا معادل قدرى است كه قائل به اختيار و قدرت مطلق انسان است و قدرت و اراده الهى را در افعال انسانى بىنقش مىداند .
گپ مزن : سخن مگو
گران : سنگين
گردكان : گردو
گرگ : كنايه از دنياپرستان كه دامگاه و هلاكتگاه خود را مايهء عيش پندارند يا كنايه از وسوسه‌هاى شيطانى و تمايلات نفسانى
گره‌كارى : كنايه از رنج بردن و نتيجه گرفتن
گز : مقياس طول ، معادل 16 گره ، در عربى « ذرع » گويند .
گزاف : بيهوده ، ناسنجيده ، از روى نادانى
گفت : گفته ، سخن
گفتى : پندارى
گل‌انداينده : گل‌كار ؛ در اينجا خداى تعالى
گلبن : بوته گل ، كنايه از مرشد و راهنماى كامل
گلخن : آتشگاه حمّام ، مزبله ، جاى انداختن خس و خاشاك ، گاه كنايه از جسم و زندگانى دنيايى