شرح مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٥٤٥
واژه‌نامه « 1 »
عقال : زانوبند
عقبه : گردنه ، راه سخت كوهستانى
عقبى : جهان آخرت
عقده : گره ، مشكل
عقور : گزنده
عقيله : پايبند ، زانوبند ، مانع
عقيم : نازا ، آنچه محصول ندهد ، بىثمر
علّت [ 3664 / 1 ] : بيمارى
علّت احولى : بيمارى دوبينى
علّتين : دو علّت ، دو بيمارى
علم برافراختن : پرچم برافراشتن ، كنايه از بالا رفتن
علم : پرچم
علو : برترى
علوق : ظاهرا جمع علقه ، خون بسته ، نطفه
على هذا القياس : از همين‌گونه است ، به همين‌گونه
عمارت جاى : جاى عمارت ( اضافهء مقلوب ) :
جاى معمور و آباد
عمو : براى خطاب كردن است
عمى : كورى
عنا : سختى و مشقّت و مرارت
عناد : ستيز و دشمنى
عنقا : « سيمرغ » ، كنايه از طالب رسيدن به منزل نهايى سلوك
عنود : ستيزه‌گر
عنيد : ستيزه‌جو ، ستيزنده ، ستيزه‌كار
عوام الناس : مردم عادى
عوايق : جمع « عايق » ، مانع
عور : عريان ، لخت و برهنه
عهد : دوره ، زمان
عيّاب : بسيار عيب‌گيرنده
عيّاران : جوانمردان
عيّارى : جوانمردى ، مروّت ، مردانگى ، زيركى
عيان : آشكار ، مشهودات حسّى
عيب خود خريدن : عيب را در خود ديدن .
عيبستان : عالم عيب ، عالم مادّى
عيرت : عار دانستن
عين الملح : اضافهء موصوف به صفت است .
« عين » يعنى چشم و « ملح » جمع « ملحه » به معناى بانمك است . امّا « عين الملح » يعنى گريهء بانمك
عين و لام : كنايه از الفاظ و كلمات و حروف
غارق : غرق‌كننده
غازى : پيكارگر ، جنگجو
غافر : آمرزنده
غالب : چيره
غبن : زيان
غدر : حيله ، نيرنگ