شرح مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٥٢٢

واژه‌نامه « 1 »

و عمّار و صهيب و بلال و حذيفة بن يمان و ابو سعيد خدرى كه معبد و خوابگاه و مجمعشان در صفّهء مسجد پيغمبر اكرم - صلوات اللّه عليه - بود و حضرت براى خوردن شام ايشان را ما بين اصحابى كه تمكّن مالى داشتند ، تقسيم مىفرمود .

صاحب عوارف المعارف ، شمارهء ايشان را حدود 400 نفر مىنويسند ، امّا حافظ ابو نعيم در حلية الاولياء نام اصحاب صفّه را بيش از اين مقدار به ترتيب حروف تهجّى شماره كرده ، و ابن جوزى هم در كتاب صفة الصفوة نام بسيارى از اين طبقه را در ضمن زهّاد و عبّاد آورده است . فرهنگ لغات و اصطلاحات و تعبيرات عرفانى ، صص 527 - 528 .

اصحاب كهف : گروهى از خداپرستان كه از بيم پادشاه خود - دقيانوس - به غار [ كهف ] پناه بردند و ساليان دراز به خواب رفتند . در قرآن از آنها ياد شده است .

اصحاب [ 2963 / 6 ] : ياران ، در اينجا منظور اصحاب كهف است .

اصدار : صادر كردن ، انجام دادن

اصطكاك : به هم ساييدن دو چيز

اصغا : شنواندن

اصلاب : جمع « صلب » ، پشت‌ها

اصلح بالهم : كارشان را سامان داد .

اصنام : جمع « صنم » ، بتان

اضحك : خنداند ، به خنده آورد

اضراب : روگردانيدن ، برگشت

اضرار : ضرر رساندن

اضلّ اعمالهم : اعمالشان را تباه كرد .

اضلال : گمراه كردن

اطوار : جمع « طور » ، وضع ، چگونگى ، حالت

اطوار : جمع « طور » وضعها ، حالها

اعتبار : پند

اعتداد : به شمار آوردن

اعدام : نابود كردن

اعلم بالصواب : داناترين به صواب و درستى

اعمى : كور ، نابينا

اعناق : جمع « عنق » ، گردنها

اعور : يك چشم

اغبر : گردآلود

اغوا : گمراه كردن

افاقت : به هوش آمدن ، بيدار شدن

افتراق : جدايى

افتقاد : جستجوى گمشده كردن

افتكار : انديشيدن

افساد : تباه كردن

افصح : فصيح‌ترين