شرح مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٤٠٥
تعليقات دفتر اول
( 66 ) منظور از « صورت بىصورت بىحدّ » جامعيت اسماء و صفات الهى است . مرتبه‌اى كه در آن ذات الهى ، نه صورتى دارد نه قابل تعريف است .
( 67 ) اين مصرع به معجزهء « يد بيضا » حضرت موسى ( ع ) اشاره دارد كه در آيهء 108 سورهء اعراف ، آيهء 22 سورهء طه ، آيهء 33 سورهء شعراء ، آيهء 12 سورهء نمل و آيهء 33 سورهء قصص بدان تصريح شده است : أَدْخِلْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضاءَ مِنْ غَيْرِ سُوءٍ : « دست‌ات را در گريبانت بر تا سفيد برون آيد بىهيچ بدى . »
( 68 ) هم بىعدد ، هم با عدد : اشاره است به اينكه صفات الهى از دو حيث وحدت و كثرت دارد .
چه صفات الهى در مقام احديت ، وحدت دارند و در مقام واحديت كثيرند .
( 69 ) اشاره است به روايتى كه مىگويد : پيامبر از يكى از صحابهء خود پرسيد : چگونه بامداد كردى ؟
پاسخ داد : صبح كردم در حالى كه مؤمن بودم . مأخذ اين روايت اسد الغابة ، ج 1 ، ص 355 است .
امّا در ديگر منابع ، صحابى ، شخص ديگرى است . به‌عنوان مثال در سفينة البحار ، ج 1 ، ص 240 مخاطب پيامبر ( ص ) حارثة بن مالك بن نعمان است .
( 70 ) اشاره است به آيهء 106 سورهء آل عمران : يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌ : « روزى كه برخى رويها سپيد گردند و برخى سياه . »
( 71 ) « الشّقي شقىّ فى بطن امّه » : « نگون‌بخت در شكم مادر نگون‌بخت است . » نگر : الاختصاص ،